Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
22
Zanimtrenerwejdziewrolę
Tezastrzeżenianiezmieniająjednak
ogólnejmyśli.Doświadczeniapraktyków
uczeniadorosłychwskazują,żezalecenia
Knowlesasięsprawdzają.Nadodatekpo-
średniowskazująnatoteżbadaniadoty-
czącechociażbywewnętrznejmotywacji
ielementówbudującychmotywację,które
znamychoćbyzteoriiautodeterminacji25.
Niemawięcspecjalnegoryzyka,jeśliwpro-
jektowaniuiprowadzeniunaszychdziałań
rozwojowychbędziemyjebralipoduwagę
itraktowalijakopodpowiedzidotyczącete-
go,jakpracować.
CyklKolba
ModelnazywanyjestcyklemDavidaKolba
(odnazwiskaautora)lubcyklemuczeniasię
doświadczeniowego.Kolbuznał,żewuczeniu
sięludzidorosłychkluczowejestdoświadcza-
nienasobieianalizategodoświadczenia26.
Stworzyłmodelcyklu,któryskładasięzczte-
rechkolejnonastępującychposobieelemen-
tów.Opiszemyjeodrazuzperspektywykon-
sekwencjidlapraktykiszkoleniowej.
RYCINA2.CyklKolba
Źródło:opracowaniewłasne.
25Najpełniejsząbibliografięartykułównaukowych
iksiążekpoświęconychteoriiautodeterminacjiznaleźć
możnatutaj:http://selfdeterminationtheory.org/doma-
ins/theoretical-overviews-and-research-reviews-doma-
in/
26Pierwszeopisytegopodejściadorozwojukompe-
tencjiznajdująsiętutaj:D.A.Kolb,R.Fry(1975),Toward
anappliedtheoryofexperientiallearning,w:C.Cooper
(red.)TheoriesofGroupProcess.NewYork:JohnWiley.
Doświadczenie
Procesuczeniasiędorosłychrozpoczynasię
zwyklekonkretnymdoświadczeniem,czy-
liaktywnością,którapowodujeautentycz-
neprzeżycie,doświadczeniesytuacji,me-
chanizmów,zjawiskspołecznych,emocji.
Wpraktycetrenerskiejoznaczato,żesesję
szkoleniowądotyczącądanegoobszaruwarto
rozpocząćodnawiązaniadodoświadczenia
uczestnikówlubdostarczeniaimmożliwości
dodoświadczania.Zwykledziejesiętoprzez
zaangażowanieuczestnikówwaktywności,
wktórychmająokazjęmierzyćsięzsytuacja-
mizbliżonymidorzeczywistościzawodowej,
np.gryszkolenioweczysymulacje.
Refleksja
Koniecznymelementemuczeniasięjestre-
fleksjanaddoświadczeniem,zastanawianie
sięnadwłasnymizachowaniami,decyzjami,
reakcjami,nadprzebiegiempracy,analiząme-
chanizmówiprawidłowości,którezadecydo-
wałyosukcesielubporażce,efektywnościlub
jejbraku.Gdybynadoświadczeniuzakończyć
procesuczeniasiępodczasszkolenia,służy-
łobyononajwyżejuatrakcyjnieniuzajęć.Rolą
trenerajestzatemstworzenieuczestnikom
okazjidowymianyspostrzeżeńirefleksji.
Teoria
Natymetapierefleksjajestpogłębiana,po-
rządkowana,wyciąganesąwnioskiitworzo-
neuogólnienia.Obserwacjepoczynionena
etapierefleksjistająsięwewnętrznymiteo-
riami,modelami.Wnaturalnymśrodowisku
człowiekdorosłysięgapomniejlubbardziej
sprawdzoneźródławiedzylubsamtworzy
własneroboczeteorie.Rolątrenerajestdo-
starczenieuczestnikomwiedzy,fragmentu
teorii,opisanienarzędzia,któregozastosowa-
niewprzeżytymdoświadczeniubyłokluczo-
we,lubwsparcieichwwypracowaniuwłasne-
gopodsumowaniateoretycznegowpostaci
listydobrychpraktyk,zaleceń,rozwiązań.
Pragmatyka
Natymetapie,wieńczącymcyklKolba,na-
stępujetestowaniewpraktycewypracowa-
nychteoriiihipotez.Jesttomoment,wktó-