Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
24
1.Zmysłsmaku-problembadawczy
scuwrankinguzmysłów.Zajegopośrednictwemczłowiekprzyswaja
87%informacjioświeciezewnętrznym.Udziałpozostałychzmysłów
wodbieraniubodźcówzewnętrznychjestznaczniemniejszy,przyjmuje
się,żesłuchdostarcza7%informacjioświeciezewnętrznym,natomiast
węchidotykodpowiednio3,5%i1,5%.Wpodanymrankingusmak
zajmujeostatniemiejsce-zajegopośrednictwemczłowiekodbiera1%
informacjiorzeczywistościzewnętrznej(Młodkowski,1998:61;Za-
wisławska,2004:9).
Niejednokrotniewpoświęconychzmysłompracach(zarównoocha-
rakterzebiologicznym,chemicznym,psychologicznym,estetycznym,
filozoficznym,literackim,jakijęzykoznawczym)pojawiająsięopinie,
żewiedzanatematzmysłówjestwciążniepełna,żenaukaodkrywa
wciążnowezmysły,żebrakujekryteriówpozwalającychoceniaćikla-
syfikowaćdoznaniazmysłowe,żewielezagadnieńdotyczącychtema-
tykisensualnejdotychczasniedoczekałosięgruntownychopracowań.
Potwierdzeniembrakupełnejwiedzyoświeciezmysłówniechbędą
poniższecytaty:
Wciążjesttajemnicą,dlaczegodoznajemywrażeń.
Gregory,Colman,red.,2002:9
Jestsprawąinteresującąiważnązewzględówpraktycznychdokonanie
ocenyiswoistegorankinguposzczególnychzmysłów.Alejesttozadanie
wybitniekłopotliweitrudne.Niemanawetpróboszacowaniawszystkich
receptorów.
Młodkowski,1998:61
Czyzmysłówjestakuratpięć?Okazujesię,żenaukaodkrywawciążnowe.
Czykażdyzmysłmożestanowićpodstawęprzeżyciaestetycznego,czyteż
jedynietepotocznieznanewzrokisłuch?
Gołaszewska,1997:8
Pytaniaoliczbęzmysłóworazsposobyichwyodrębnianiawydają
sięwciążaktualne1.Pozapięciomapodstawowymizmysłamiwyróżnia
1W2008rokupodczaszorganizowanejwKrakowiekonferencjiZzagadnieńme-
todologiibadańjęzykoznawczychKrystynaPisarkowawwystąpieniuMowajakozmysł
zastanawiałasięnadzasadnościąwyodrębnieniamowyjakojednegozezmysłów.
WprojekcieSensualnośćwkulturzepolskiej.Przedstawieniazmysłówczłowiekawję-
zyku,piśmiennictwieisztuceodśredniowieczadowspółczesnościopróczwzroku,słu-