Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
24
Wstęp
którajestwspominanawoficjumdanegodnia.Obacykle–dobowyitygo-
dniowy–sąsposobamiopowiedzeniachrześcijańskiejhistoriizbawienia.
Nacyklrocznyskładająsięświętatrzechkategorii;donajważniejszychnależą
Pascha,czyliZmartwychwstanieChrystusa,anastępniegrupatzw.12świąt
pańskich,którątworząuroczystościzwiązanezgłównymiwydarzeniami
zżyciaJezusaiMatkiBożej.Drugagrupakanonicznychrocznychświąt
prawosławiaobejmujetzw.świętaśrednie,poświęconepostaciomproroków,
apostołów,męczenników,anachoretów,ojcówKościoła,atakżerozmaitym
wydarzeniomzszerokorozumianejhistoriiświatachrześcijańskiego.Trzecia
grupatotzw.małeświęta,związanezpostaciamimniejznaczącychświętych,
którychkultwśródwiernychmacharakterograniczony.
ZkoleiwreligijnościludowejwRumuniiistniejerozbieżnośćcodorangi
oraz„teologii”świątprawosławnychwstosunkudocerkiewnegokanonu.
Problematykaludowegokalendarzajestowielebardziejzłożona–zjednej
stronywspółokreślagoodkilkuwiekówkanonicznykalendarzcerkiewny,
zdrugiejzaśmożliwedowyodrębnieniasąwnimpewneelementypoza-
chrześcijańskie,atakżetradycjereligijneinnychwyznań.Mimoistnienia
wkalendarzuludowymcyklianalogicznychdokanonicznychcykliprawo-
sławnych,świętadońnależącemająswojewłasnesensyiznaczenia,łączące
różnetradycjekulturowe.Trudnotakżeustalićrangęświątopierającąsięna
cerkiewnymtrójczęściowympodziale.Wświadomościludowejistniejeswoista
hierarchiaświąt,którazwiązanajestzwydarzeniamiipostaciamireligijnymi
bliskimiludowejwyobraźniipotrzebom.Wskazywałanatakiprocesreli-
gijnościludowejm.in.KatjaMichajłowa,opisująccharakterystycznecechy
religijnościludowej
25
.Tworzytospecyficznąoprawęludowegokanonuświą-
tecznegowRumunii.Niestety,wielejegoelementówzanikaobecniewunijnej
rzeczywistości,ulegająclicznymprzeobrażeniomitendencjomunifikacyjnym
związanymzprzemianamicywilizacyjnymiiprocesamiglobalizacji.Chociaż
jednakświętowaniewRumunii,takjakwcałymświecie,nabieradziśwcoraz
większymzakresiecharakteruludycznego,asferasakralnastajesięwnim
corazsłabsza,rumuńskieświętaprawosławnezachowaływwielumomentach
swoisty,oryginalnyprzebiegicharakter.
Porównaniekanonicznegoznaczeniaświątkalendarzaprawosławnego
zeznaczeniamiludowymijestbardzoważnewbadaniachantropologicz-
nych,umożliwiabowiemwskazaniecechcharakterystycznychludowego
kalendarzaispecyfikiświatajegowyobrażeń.Takaperspektywapozwala
teżwyraźniedostrzec,cokalendarzludowyczerpiezkanonucerkiewnego
iwczymodbiegaodpierwotnegokontekstu.Pokazuje,żepodpewnymi
względami–mimoznacznegowysiłkuCerkwi–mamytudoczynienia
ztradycjaminiespójnymi,wywodzącymisięzróżnychźródeł,alewzajemnie
25
K.Michajłowa,DziadwędrownywkulturzeludowejSłowian,Warszawa2010,s.139–195.