Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
WSTĘP
17
razkobietystanowiącyodbicietreścimęskiejświadomości;wyrażamiłośćinienawiść,
pogardęilęk,panowanieipoddanie,siłęiniewyobrażalnąsłabość.Przekazemstaje
siędramatantyczny,romansśredniowieczny,krwawyamfiteatrodrodzenia,powieść
zrodzonawXVIIIwieku.Gdybraknieliteratury,przemówiątakżebrązyGrecji,mar-
muryRzymu,witrażeśredniowieczne,malarstworenesansowejItaliiimieszczańskiej
Holandii,wreszciepłótnatwórcówdworskich.
Powyższeźródłajawiąsięwielokrotniejakokluczowedlaodtwarzaniatreściświa-
domościzbiorowej,azarazemnajistotniejszedlazawartościtejksiążki.Ponadnimi
plasujesięlogicznietylkosferamyślispekulatywnej,którawydałatraktatyfilozoficzne
iteologiczne,wyrażającetzw.duchaepokiistanowiącepostulowanyporządekdzia-
łania,myśleniaiczucia.Potęgaichjednakmiałaswegraniceizałamywałasięwkon-
frontacjizrzeczywistościąwyobrażeń,któraalbojeakceptowała,alboprzednimisię
broniła.Zasadyiideekreowaneprzezjednostkiznajdującesięponadczypozaspołe-
czeństwemstająsięczęściąświadomościspołecznejlubsąprzezniąodrzucanejako
niezgodnezjejtreściamiiłamiąceładwyobrażeńwniejzawartych.
Poniżejwyobrażeńzbiorowych,azarazemusamegodołusytuujesięrzeczywi-
stośćdanaempirycznie,ukazującażyciewcodziennychbarwach,realizującychreguły
dyktowaneprzezprawo,obyczaj,przykazaniaimody.Onatowznacznejmierzejest
pogrążonawmroku,okazujesięsferą„ciemną”,gdyżtylkoszczythierarchiispołecznej
opromieniająblaskisacrum,cieńzaśskrywaprofanum,światniższychstanów.Pozo-
stajątutajsuchefakty,wobliczuktórychginieczłowiek.Ożywićjemożenietyleprze-
kazformalnyzawartywannałach,diariuszachczykronikach,coprzekazukrytywpo-
ezjiiliteraturzeorazsztukachpięknych.Światwagantów(wtymFrançoisVillona),
opowieścitragiczne(mającesweźródłowśredniowiecznychexemplachacontrario),
powieśćpikarejskaMigueladeCervantesaiMateaAlemána,teatrMolieraorazpo-
wieśćmieszczańskaXVIIIwiekutojedenobszar.Jakodrugieźródłoinformacjiplasuje
sięrzeczywistośćkreowanawminiaturachśredniowiecznychinkunabułów,obrazach
holenderskichmistrzów(ukazującychzarównozaciszedomowe,jakimiejscawystęp-
kuirozpusty).
Niniejszytekststanowipierwszączęśćdziejówrelacjimiędzyludzkichdetermi-
nowanychprzezbyciemężczyznączykobietą.Kończysięwrazzpoczątkiemrzeczy-
wistychruchówfeministycznych,czytoemancypacyjnych,czyteżwalczącychoswe
prawa.Niemówi,ktojestdobry,aktozły.Unikaocen,bywzamianzatoprzedstawić
całągamęwydarzeń,zjawisk,sądówiwyobrażeńorazukazaćzarównoobszarywalki,
jakijednoczeniasiępotomkówAdamaiEwy.
Częśćdruga(wprzygotowaniu)będzietraktowałaozjawiskachzwiązanychzwie-
kamiXIXiXX,bogatymiwzmianyorazwydarzeniatakwsferzespołecznej,jak
ikulturowej.Odwoływaćsiębędziezarazemdookresówhistoryczniewcześniejszych,
którestworzyłyarchetypymyśleniaitradycjekolejnoodżywającewnowychczasach.
Zgodniezpierwotnymizamiaramiksiążkamiałaukazywaćcałośćdziejówrelacji
międzymężczyznąikobietą.Okazałosiętojednakniewykonalne,gdyżwtrakciepisa-
niarzeczywistośćokazałasięznaczniebogatsza,niżmożnabyłowstępnieoczekiwać.
Jednocześniepojawiłasięświadomość,żewrazzXIXstuleciemświatrozszerzyłsię
takradykalnie,iżpóźniejszedziejewymagająodrębnegoopracowania.Historycznące-
zurąwyznaczającąkrespierwszejczęścistałasięrewolucjaFranków,którazmiotłasta-