Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
1.4.Procesdostosowawczywobuglównychtypachkursów–charakterystykaporównawcza
21
Takwygląda,wlapidarnymzarysie,mechanizmdostosowawczy.Podkreśleniawy-
magato,żewklasycznychmodelachkomparatywno-statycznychrównowagawdługim
okresiezostajeosiągniętawłaśnieprzezdostosowaniasamychpoziomówcen(relatywnych
lubabsolutnych–zależnieodtypukursu).Wielkościrealnychdochodówniezmieniająsię
wtedyiniemogąwspieraćprzywracaniarównowagi,gdyżzzałożeniapanujetamperma-
nentniestanpełnegozatrudnienia.
Wpraktyce–wodróżnieniuodteoretycznejanalizymodelowej–aniwjednym,ani
wdrugimsystemiekursuzrównoważenieniedokonujesięcałkiemautomatycznieczyteż
prędkoiwpełni.Systempieniądzakonwencjonalnego,wprzeciwieństwiedoklasycznego
modeluwalutyzłotej,osłabiabowiemautomatyzmzmianilościpieniądzaprzykursie
sztywnym.Poddajetęilośćniezależnemukształtowaniuprzezwładzęmonetarną,która
możekierowaćsiętakżeinnymipriorytetaminiżsamarównowagazewnętrzna.Niemniej,
dłuższetrwaniezewnętrznejnierównowagipłatniczejuruchamiawobusystemachkursów
naciskirynkowe,anawetpolityczne,zmuszającewładzegospodarczedopodporządkowa-
niasięmodelowymkoniecznościom,tj.donieprzeszkadzania,araczejwspieraniasiłdzia-
łającychwkierunkupowrotudorównowagi.
Jesttakdlatego,iżtolerowaniedługotrwałejnierównowagiobrotówwewnętrznych
powodujepojednejstronie–zwiększaniesiępozycjiwierzycielskiejwskuteksumujących
sięwczasienadwyżekeksportowych,podrugiejstronie–narastaniezadłużeniawsto-
sunkudozagranicy.Matoskutkiodczuwanejakouciążliwetakżedlatego,żewewnętrz-
narównowagamonetarnastopniowostajesięwobukrajachcorazbardziejnapięta.Przy
kursieusztywnionym,możliwośćfinansowaniadeficytówhandlowychjestograni-
czonawpierwszymrzędzieprzezsamzasóburzędowychrezerworazprzezdostępnądla
danegokrajupulękredytumiędzynarodowegoilimitbezpiecznegozadłużaniasię(jeśli
chcesięuniknąćpułapkipolegającejnazaistnieniusytuacji,wktórejrealnyciężarobsłu-
gidługuzaczniewzrastaćszybciej,niżrośnieproduktkrajowy).Zdrugiejstrony,kraj
nadwyżkowyzupływemczasucorazdotkliwiejodczuwaciężarfinansowaniazagranicy
drogąpostępującejkumulacjirezerw.Dodatkowympowodemmożebyćtakżedefla-
cyjno-recesyjnywpływdeficytuwbilansieobrotówbieżącychnarynekwewnętrznypo
jednejstronieorazinflacyjnywpływnadwyżkinarynekwewnętrznypodrugiejstronie
wymiany.
Dlategopolitykagospodarczazwykleprzynajmniejtemunieprzeciwdziała,leczraczej
pozwala,byprocesdostosowawczynastępował,mimożemiewaonczasemtakżeniepo-
żądaneefektyuboczne,jakschłodzeniekoniunkturyiwzrostbezrobocia.Jeśliwystąpi
wyraźneopóźnieniewtymzakresie,torządynawetstarająsięgowspieraćdostępnymi
środkamipolitykimakroekonomicznej,żebydokonałsięsprawniejiszybciej.Takiesą
wkażdymraziezasadydziałania,któredyktujedługookresowyinteresindywidualnego
krajuimiędzynarodowejspołecznościjakocałości.Jednakniesposóbzignorowaćfaktu,
żewpraktycekoordynacjadziałań,ojakietuchodzi,wpłaszczyźniemiędzynarodowej
nastręczapoważneproblemy.Itomimowysiłków,jakiepodejmująwtymkierunkutakie
foramiędzynarodowejakgrupaG–8alboMFWwjegodziałalnościnadzorczej(surveil-
lance)irekomendacyjno-doradczej.Jaskrawymtegoprzykłademjestutrzymującasię