Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
14
JAROSŁAWKILIAS,JACEKRACIBORSKI
symbolicznejbyławówczascałkowita.Aletoonmiałrację.Niezająłpozycjibez-
stronnegomędrca,leczpozostałintelektualistązaangażowanym,krytykiemspo-
łecznegozławewszelkiejpostaci.
JeślichodzioJerzegoJ.Wiatra,tonajegoDokołotransformacyjny”dorobek
jakosocjologauprawiającegotradycyjnąsocjologiępublicznąskładałysięliczne
iróżnorodnepublikacje.Wyrazemjegoznaczącejroliwoficjalnym,publicznym
obieguintelektualnym,stanowiłaksiążkaPolskaszansa,wydanaprzezprestiżo-
wekrakowskieWydawnictwoLiterackie.Oddanadodrukupodkoniec1988roku
iopublikowanaw1989rokupracastanowiłazbiórpublicystykijegoautorstwapo-
chodzącejzcałegookresulatosiemdziesiątychXXwieku.Choćniektóreteksty,od-
noszącesiędopowojennejhistoriiPolski,zachowaływartośćanalityczną,jednak
zawartywinnychtekstachprogramumiarkowanejdemokratyzacjisystemuwmo-
menciepublikacjiwydawaćsięjużmusiałabsolutnieanachroniczny.Socjologiczną
publicystykęzamieszczałtakże,międzyinnymi,wdwóchczasopismach.Jednym
byłprzeżywającyostatniąchwilęintelektualnegowzlotu,partyjnymiesięcznik
DNoweDrogi”(Wiatr1989b).Niecopóźniejprzestrzeniądlajegoaktywnościstał
siękolejnymiesięcznikDDziś”,założonyprzezMieczysławaF
.Rakowskiego,dłu-
goletniegoredaktoratygodnikaDPolityka”,symbolicznejpostacireformistycznego
nurtupartiilatsiedemdziesiątychXXwieku,ipremierawkluczowymokresiejesie-
ni1988-lata1989roku(Wiatr1990,1991a,1991b,1991c,1991d).Zwieńczenie
działalnościWiatra(1991d)jakotradycyjnegosocjologapublicznegookresuprze-
łomustanowiksiążkaZmierzchsystemu,wydanajużnieprzezprestiżoweWydaw-
nictwoLiterackie,aniszową,lewicowąFundacjęim.KazimierzaKelles-Krauza3.
JakopublicznysocjologpolitykiporuszałJerzyJ.Wiatrproblematykętrojakie-
gotypu.Popierwsze,jegotekstyodnosiłysiędodziejówsystemusocjalistycznego
wEuropieWschodniejXXwieku(Wiatr1989a,1990,1991c,1991d,1991e).Po
drugie,łącząctradycyjnąiintegralnąsocjologiępubliczną,uczonypodejmował
kwestięperspektywwywodzącejsięzPZPRlewicywdobieprzemian,odnoszącsię
zarazemdodziejówreformistycznegoskrzydłapartii(Wiatr1989c,1991c,1991e).
Potrzecie,bardziejbezpośrednioodnosiłsiędozachodzącychwłaśnieprzemian
ustrojowychidopraktycznychproblemówbieżącejpolityki,polskiejimiędzynaro-
dowej(Wiatr1989b,1991a,1991b).Tegotypuproblematykadominowaławjego
późniejszejpublicystyce,którejanalizawychodziłabypozazakrestematycznyni-
niejszegotekstu(np.Wiatr1993a,1993c).
Jaksięwydaje,najciekawszymnurtempublicznychrozważańJerzegoJ.Wiatra
byłyte,któreodnosiłysiędodziejówwschodnioeuropejskiegoDrealnegosocjali-
zmu”.Stanowiłyoneponiekądechojegowcześniejszejaktywnościnaukowejidy-
daktycznej,wtymprowadzonegowdrugiejpołowielatosiemdziesiątychXXwieku
naUniwersytecieWarszawskimseminarium,wktórymjakostudentuczestniczył
3
Skądinądukazałasięonawwiększymnakładzie(2500wobec1800egzemplarzy).
STUDIASOCJOLOGICZNO-POLITYCZNE.SERIANOWA■NR1(14)/2021■ISSN0585-556X