Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
26
I.Psychospołecznedeterminantyzachowańdewiacyjnychnieletnich
ichunikać,awyśmianepodczaszabawyobawiasięponownegonarażeniana
ośmieszenieidlategonieuczestniczywniej
9
.Innymuczuciem,któresprzyja
rodzeniusiękonfliktów,jestzazdrość.Możeonawynikaćzchęciposiadania
zabaweklubinnychprzedmiotówbędącychcudząwłasnością.Zazdrośćbywa
takżenastępstwemwytworzonegoudzieckaprzeświadczenia,żeniejestono
kochaneprzezrodziców,którzyokazujązainteresowanieidarząuczuciem
niektóredziecispośródrodzeństwa
10
.
Średniedzieciństwoprzypadającenawiekprzedszkolnystanowikolejny
okreswrozwojujednostki.Wtymokresiedokonujesięnastępnaistotnazmiana
wkształtowaniusięosobowości.Podwpływemśrodowiskatworząsięnowe
potrzebypsychicznedziecka,którenadalsązapewnianeprzezdorosłychzjego
otoczenia,pierwszepostawyspołeczneinawykipostępowaniamoralnego,atak-
żepierwszeformywspółdziałaniaspołecznego.Podwpływemcorazbardziej
rozszerzającejsiędziałalnościdzieckarozwijasięjegomyślenie,wzbogacasię
jegowiedza,rozwijaonotakżeumiejętnośćwyciąganiawniosków.Pozatym
uczuciadzieckastająsięcorazbardziejtrwałe.Jegocechyosobowościkształtują
siępoprzezwszelkieformyaktywności.Wtokudziałaniadzieckakształtująsię
jegopierwszecechycharakteru:umiejętnośćstawianiasobieceluidążeniedo
jegorealizacjimimopewnychprzeszkód,azatemintencjonalnośćdziałania,
wytrwałośćisamodzielność
11
.Oddorosłychdzieckouczysięwtymokresie
sposobuzaspakajaniaswoichpotrzeb.Natomiastpoprzezpoleceniaizakazy
dorosłychformująsięudzieckapożądanenawykiiformyzachowaniasię.
Ważnymskładnikiemosobowościsąrównieżzainteresowaniaizamiłowa-
nia,którezaczynająsięrozwijaćwłaśniewokresieprzedszkolnym.Zaintere-
sowaniadzieckakształtująsięrównoleglezjegorozwojemfizycznymipsy-
chicznym,atakżezależąodmożliwościiokazjidouczeniasię.Azatemwwieku
3-7latzależąoneprzedewszystkimodśrodowiska,odtego,jakonood-
działuje,jakiesązainteresowaniaipoglądydorosłych.Zainteresowania
dzieckamającharakteremocjonalny.Ichrozwijanieiwzbogacanieprzyczynia
siędokształtowaniawłasnejwartości.Ułatwiamutotakżeprzystosowaniesię
iakceptacjęugrupyrówieśników.Imczęściejdzieckowyrażaswojezainte-
resowania,tymbardziejsięoneutrwalają.Pierwszezainteresowaniewiążesię
ztym,codzieckolubi,aczegonielubi
12
.
Processocjalizacjiwomawianymokresiewspierajądodatkowozabawy,
wktórychdużąrolęodgrywająróżneprzeżycia,dziękiczemudzieciucząsię
współpracować,negocjować,atakżepoznająrolespołeczneorazzasadypostę-
powaniazwiązanezpewnymisytuacjamispołecznymi
13
.Wwiekuprzed-
szkolnymzaczynająnawiązywaćsiępierwszeprzyjaźnie,któreniesąjeszcze
9
10
Ibidem.
Ibidem.
11
M.Żebrowska,Psychologiarozwojowadzieciimłodzieży,Warszawa1969,s.290-292.
12
13
Ibidem,s.290-292.
J.Strelau,Psychologia...,s.306.