Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Wstęp
13
Znaszejstronypragniemyjedyniezwrócićuwagę,iżoistociereligiiniesta-
nowianijejnazwanie,animonoteistycznewyznaniewiary,niestanowioniej
równieżistnienieuJednejświętejKsięgi”czyteżdogmatów,anicentralniezorga-
nizowanegoisilniezhierarchizowanegostanukapłańskiego.Stoimynastanowi-
sku,żeproblemzokreśleniemtego,czymbyłyinadalsąwierzeniawieluludów,
wynikazkilkupodstawowychkwestii:1)brakuzadowalającej,akceptowanej
przezwszystkichbadaczydefinicjisamejreligii11;2)ocenianiaczyteżwartościo-
waniaróżnychformwierzeńzpunktuwidzeniawielkichreligiimonoteistycz-
nych12;3)konformizmu,którywyrażasięwakceptowaniuprzezśrodowisko
Apolisanditspriests:AthenianpriesthoodsbeforeandafterPericles’citizenshiplaw,uHis-
toria”2010,59/2,s.143-175.Orolikapłanekikapłanówzob.także:D.D.Feaver,
HistoricalDevelopmentinthePriesthoodofAthens,YCS1957,15,s.123-158;B.Jor-
dan,ServantsoftheGods.AStudyintheReligion,HistoryandLiteratureofFifth-Cen-
turyAthens,uHypomnemata”55,Göttingen1979,s.28-36,77-80;R.S.J.Garland,
PriestsandPowerinClassicalAthens,[w:]PaganPriests.ReligionandPowerintheAn-
cientWorld,eds.S.M.Beard,J.North,London1990,s.73-91;I.MalKin,Religion
andColonizationinAncientGreece,Leiden1987,s.69-72;C.Sourvinou-InWood,
Whatispolisreligion?,[w:]TheGreekCityfromHomertoAlexander,eds.O.Murray,
S.Price,Oxford1990,s.320-322;L.BruitZaidman,Pandora’sDaughtersandRitu-
alsinGrecianCities,[w:]AHistoryofWomenintheWestI,ed.P.S.Pantel,Cambridge,
MA1992,s.338-376;R.S.Kraemer,HerShareoftheBlessings:Women’sReligions
AmongPagans,JewsandChristiansintheGreco-RomanWorld,NewYork,Oxford1992,
s.80-92;U.Kron,Priesthoods,Dedications,andEuergetism.WhatPartdidReligionPlay
inthePoliticalandSocialStatusofGreekWomen?,[w:]ReligionandPowerintheAncient
GreekWorld,eds.P.Hellström,B.Alroth,Uppsala1996,s.139-182.
11Zob.F.BoWie,Antopologiareligii.Wprowadzenie,przekł.K.Pawluś,Kraków
2008,s.20-37;M.Eliade,Wposzukiwaniuhistoriiiznaczeniareligii,przekł.A.Grzy-
bek,Warszawa1997,s.5:uNależydoprawdyżałować,żenierozporządzamysłowem
niecobardziejprecyzyjnymniż«religia»,żebyoznaczyćdoświadczeniesacrum.Ter-
mintenposiadadługą,chociażkulturoworaczejograniczonąhistorię.[ł]Alebyć
możejestjużzapóźno,byszukaćinnegosłował”
.Historiękształtowaniasiępojęcia
sacrumprzedstawilim.in.:F.A.ISambert,Lesensdusacré.Fêteetreligionpopulaire,
Paris1982,s.215-245;Ph.BorGeaud,Lecouplesacré/profane.GenèseetfortunedJun
conceptropératoireJenhistoiredesreligions,RhR1994,211,s.387-418;R.Otto,Lesa-
cré,Payot1969,wyd.pol.Świętość.Elementyirracjonalnewpojęciubóstwaiichstosunek
doelementówracjonalnych,przekł.B.Kupis,Wrocław1993;M.Eliade,Sacrumiprofa-
num,przekł.R.Krynicki,Warszawa2008.
12Opotrzebiewypracowanianowychmetodbadańnadreligiąstarożytnych
Grekówzob.J.P
.Vernant,Religiagrecka,religiestarożytne,[w:]Antropologiaantyku
greckiego,oprac.W.Lengauer,L.Trzcionkowski,przekł.U.Kropiwiec,Warszawa2011,
s.177:umiędzychrześcijaństwem,naktórespoglądająhistorycyakultamipierwot-
nymi,odktórychwychodzisocjologia,rozciągasięrozległykontynentreligii,różno-
rodnyiwieloraki,wysokozorganizowanyzarównonapoziomiemyśli,jakiinstytucji.