Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
26I.Originstory
zktórychbezpośredniowywodząsięteżokreślone–retrospektyw-
niestandaryzowane–fabułyipostacie.Twórcyretro-noirposługują
sięprzedewszystkimstylizacjąorazpastiszem,czegonajlepsze
przykładytoChinatowniŻegnaj,laleczko(Farewell,MyLovely,1975,
reż.DickRichards).Pojęcieretro-noirwydajesiędodatkowoade-
kwatne,ponieważfilmybędącerekonstrukcjaminajczęściejnie
wnoszążadnegoestetycznegonovum,tymsamymniespełniają
warunkówwiążącychsięzprzedrostkiemneo.Zarazemnależypa-
miętać,żeretroniejestrównoznaczneznostalgią,cooznaczadalsze
zróżnicowanie–wramachtejsamejpoetyki.ZjednejstronyŻegnaj,
laleczkonależydokinanostalgicznego,zdrugiej–Chinatownjest
jednymznajwcześniejszychprzykładówkrytycznegoretrowkinie
amerykańskim,czylipastiszowegonurtuangażującegooswojone
strukturyfilmowe(naprzykładgatunkowe)dlasubwersywnego
celuikrytycznegoujmowaniaprzeszłości.
Nowszeprzejawyretro-noirznajdziemywewspółczesnychseria-
lach,wktórychwybranyodcinek(rzadziejcałysezon)zrealizowano
wduchunoir.Niekiedyzabiegtenjestautotelicznyiwynikatylko
zpostmodernistycznejkoncepcjitwórczej(jakwRiverdale[2017–],
S3/E11:Bizarrodale),niekiedyłączysięzkonwencjonalnąmotywacją
fabularną,naprzykładzapadnięciembohaterawśpiączkę(wówczas
stanmentalnypostacimacharakternoir,jakwanimowanymserialu
dladorosłychArcher[2009–],S8)51.
Zkoleitech-noir(future-noir,cyber-noir,sciencefiction-noir)topołą-
czeniewyznacznikówkonwencjinoirzesztafażemsciencefiction,czę-
stodalecewykraczającepozaosadzenieakcjiwprzyszłości.Oparte
jestnaproblematyzowaniurolimaszynorazichwpływunaludzkość
(zregułynegatywnego,prawiewszystkieprzykładytodystopie),
copodkreślajużsamanazwa52.Konkurencyjna–cyber-noir–odwo-
łujesiędocyberpunka,wliteraturzestworzonegoprzezWilliama
51KażdysezonArcheranawiązujedoinnejkonwencjifilmowej,naprzykład
szpiegowskiej,przygodowej,sciencefictionalbofilmuwstyluHowardaHawksa,
cowtymwypadkuoznaczałoosadzeniesezonudziewiątegowświecieprzedstawio-
nymzaczerpniętymzTylkoaniołowiemająskrzydła(OnlyAngelsHaveWings,1939).
52Genezaterminujestfilmowa–wymyśliłgoJamesCameron.Technoirtobo-
wiemnazwaklubunocnegopojawiającegosięwTerminatorze(TheTerminator,1984,
reż.JamesCameron).