Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
wypowiedzinatlekontekstuspołecznego,zupełniepomijając
jejpowiązaniazpsychologiąjednostki.WJakdziałaćsłowami
wypowiedzitakiejaknbojęsię”,njestemzły”sątraktowane
jakozwykłetwierdzenia.Tymczasemzdaniadotycząceemocji
wypowiadanewczasieteraźniejszymwpierwszejosobienie
sąanizdaniamikonstatującymi,aniperformatywami,alemają
cechyobydwutychaktówmowy.Reddyproponujenazwaćje
nemotywami”.
Emotywymającechowaćsiętrzemawłaściwościami.Po
pierwsze,wyglądająjakzwykłedeskryptywy(nbojęsię”zpunktu
widzeniaklasycznejteoriiaktówmowynieróżnisięniczymod
npocęsię”).Podrugie,sąrelacyjne:oddziałująnainnych,są
częściąscenariuszaspołecznego.Potrzecie,sąsamozwrotne:
wpływająnawypowiadającąjeosobęprzezwyjaśnianiejejwła-
snychemocjibądź/iichzmianę(self-exploringorself-altering
effect).Pierwszasytuacjamamiejsce,gdywypowiedźprowadzi
dorozpoznaniawłasnychuczuć(nkochamcię”jakotest,czydany
stanemocjonalnydajeokreślićsiętymsłowem);drugazaś,gdy
mówiącychcezapomocąsłówzmienićwłasnystanemocjonalny
(nniebojęsię”wypowiedzianewchwilistrachu).
Wprzeciwieństwiedoperformatywów,którychfortunność
dajesięustalićnamocykonwencjispołecznej,emotywyiwy-
rażeniadonichpodobne53niedziałająwedleściśleokreślonego
scenariusza:mogąprowadzićdonieoczekiwanychrozpoznań
(wypowiadającnkochamcię”,mówiącyzaczynawątpić,czyto
prawda)albowywoływaćskutkiprzeciwnedozamierzonych
(wypowiedźnniebojęsię”możepotęgowaćstrach).Skryty-
kowawszykartezjańskieuproszczeniawbadaniachpsycholo-
gicznychorazpoststrukturalistycznąteorięznaczenia,Reddy
53
Reddyzauważa,żetetrzywłaściwościodnosząsięrównieżdopodob-
nychemotywomsposobówwyrażaniasiędotyczącychżyciawewnętrznego:
zdańwpierwszejosobiewczasieprzeszłym(nByłamnaciebiezła”),zdań
wpierwszejosobieodnoszącychsiędodługiejperspektywyczasowej(nZa-
wszebędęzciebiedumna”),gestów,min,intencji,doborusłów,innychniż
emocjonalnezdańodnoszącychsiędostanumówiącegoorazwypowiedzina
tematemocjiwdrugiejitrzeciejosobie.
45