Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
SPORYOPRAWO
SPORYOPRAWO
3
Skoroto,jaksędziowieorzekają,maznaczenieztakwielupowodów,tozna-
czeniematakżeto,jaksędziowiepojmująprawo,ajeżelisięotospierają,ma
znaczeniesposób,wjakitorobiąoCzytkwiwtymjakaśtajemnica?Owszem,
alebyjąodkryć,musimywprowadzićkilkarozróżnieńoWsprawachsądowych
zawszerozstrzygasię,codozasady,przynajmniejtrzyrodzajezagadnień:za-
gadnieniafaktyczne,zagadnieniaprawneibliźniaczezagadnieniapolitycznej
moralnościiwiernościoPopierwsze,cosięzdarzyło?Czyrobotnikpracujący
przyobrabiarcerzeczywiścieupuściłklucznanogękolegi?Podrugie,comówi
obowiązująceprawo?Czywtakimprzypadkuprawonakładanapracodawcę
obowiązekwypłaceniaodszkodowaniapracownikowi?Potrzecie,jeśliprawo
nieprzewidujeodszkodowania,toczyjestsprawiedliwe?Jeśliniejest,toczy
sędziowiepowinnizignorowaćjegopostanowieniaimimowszystkoprzyznać
odszkodowanie?
Pierwszeztychzagadnień,zagadnieniefaktyczne,wydajesięnienastrę-
czaćszczególnychproblemówoJeślisędziowieniemogądojśćdoporozumienia,
corzeczywiściesięstało,wiadomo,jakichkwestiitenbrakzgodydotyczy,ija-
kiedowodysąpotrzebnedorozstrzygnięciasprawyoTrzeciezwymienionych
zagadnień,zagadnieniewiernościimoralności,jestbardzoodmienne,lecz
takżeznajomeoLudzieczęstoniezgadzająsięwsprawachmoralnościigdy
spórmoralnywybuchawsądzie,niestwarzaproblemówswoistychoCojednak
zdrugimzwymienionychzagadnień,zagadnieniemprawnym?Sędziowieipo-
zostaliprawnicyzdająsięczęstoróżnićcodotego,jakprawnierozstrzygnąć
danąsprawę;zdająsięróżnićnawetcodotego,jakiezastosowaćwniejwzorce
normatywneoJedensędzia,proponującpewienzestawwzorców,stoinastano-
wisku,żeprawouprzywilejowujeokręgszkolnylubpracodawcę,ainny,pro-
ponującinnyzestaw,żeuprzywilejowujeonouczniówlubpracownikówoJeśli
tenrodzajargumentówrzeczywiściestanowijakąśtrzecią,osobnąkategorię,
różnązarównoodargumentówdotyczącychfaktówiargumentówmoralnych,
tocoprzesądzaojegoistocie?Czegodotyczyspór?
NazwijmyMtwierdzeniamiprawnymi”wszelkiestwierdzeniairoszczenia,
któreludziewypowiadająwodniesieniudonakazów,zakazówiuprawnień
wynikającychzprawaoTwierdzeniaprawnemogąbyćbardzogeneralne-
MzgodniezCzternastąPoprawkądoKonstytucjiprawozabraniastanompo-
zbawieniakogokolwiekrównejochronyprawnej”,mniejgeneralne-Mprawo
niegwarantujeodszkodowaniazauszkodzenieciaławynikającezdziałania
współpracownika”albobardzokonkretne-Mprawowymaga,byfirmaKrzak
wypłaciłaodszkodowaniezauszkodzenieciała,jakiegowstyczniudoznałJan
Kowalski”oTaksędziowie,pozostaliprawnicy,jakizwykliludziezakładają
zwykle,żeprzynajmniejniektóretwierdzeniaprawnemogąbyćprawdziwe