Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
typemgrasującympomałymekranie,alebezwątpieniapierwszym,którywsposób
spektakularnyporwałludnabarykady.Spowodował,żeoglądającserial,
pozwoliliśmy,abyuwiódłnaszwodniczyurokszowinisty,rasistyiksenofoba(kolejne
»przymioty«jegocharakterumożnamnożyć),nieukrywającegoprzedwidzem
prawdyosobie.TonySoprano,antybohaterprzełomuwieków,przetarłszlaki
kolejnympostaciom,bezktórychniewyobrażamysobiedzisiajnaszego
telewizyjnegożywota.Antybohaterserialutelewizyjnegonieróżnisięznacząco
odtegoliterackiegoczyfilmowego,alemanadnimjednązasadnicząprzewagę
–czas,dużoczasu,żebynaszmanipulować,rozkochać,apotemporzucić.Takijest
modusoperandiwiększościtelewizyjnychantybohaterów,którzyniesplamilisięani
jednymdniemuczciwejpracy,niepamiętająourodzinachbabci,nie
przeprowadzająstaruszekprzezjezdnię,aitakchcemyspędzaćznimiczas
ioddawaćpensje(gdynarynkupojawisięDVDzkolejnymsezonemserialu),byle
tylkonieopuścilinasbezpożegnania”[16].Nieosympatiętoczysiętutajgra.Jeśli
przyjrzymysiębliżejzachowaniompostaci,któretaknasabsorbują,szybko
wychodzinajaw,żeniezawszefascynacjamacośwspólnegozrozsądkiem.Dużo
częściejmamybowiemdoczynieniazmiłościątoksyczną.Wiemy,żeto,corobi
serialowapostać,jestmoralnienaganne,ajednakchcemy,żebyjejsięudało
ibydalejmogłazrówniewielkąbrawurąłamaćprawo,naruszaćspołecznenormy
ipokazywaćłatwość,zjakąmożnazachwiaćfundamentamisystemu.
PrzywoływanawcześniejMałgorzataMajordobitniekonstatuje:„Antybohater
toktoś,ktoprzeczynaszymwyobrażeniomobohaterzeliterackim,ktoniemajego
koniecznychatrybutów:aktywności,logicznegodziałania,możliwejdoodtworzenia
przezczytelnikabiografii,niezwykłychczynównakoncie,niekiedynawetnazwiska
iimienia.Zaglądającdo
Słownikamotywówliterackich
(ponieważ
Słownikterminów
literackich
wtejkwestiimilczy),tylemożemydowiedziećsięnatematliterackiego
antybohatera,ajakwyglądasytuacjajegotelewizyjnegoodpowiednika?Wiele
wskazujenato,żeznacznielepiej,ponieważantybohaterowie[...]nietylkomają
imionainazwiska,aletakże»niezwykłeczynynakoncie«,amimotomieszcząsię
wdefinicjiantybohatera[...][17]”.Wdalszejczęściswojegoartykułuautorka
doprecyzowujeinteresującejąpojęcie,wskazującpodstawowewyznaczniki
antybohatera.Należądonich,jejzdaniem,przyzastosowaniupewnegouogólnienia
takiecechy,jakateizm,racjonalizm,pożądaniebogactwa,zachowaniepełne
skrajności,determinacjawdążeniudoobranegocelu,kłamstwo,szowinizm
umężczyznifeminizmukobiet,nieuregulowaneiproblematycznerelacjerodzinne
orazniepodatnośćnawpływyzewnętrzne[18].Cechytezpewnościąnależy
potraktowaćwumownysposób,wieleznichjestbowiemdyskusyjnych.
Antybohaterowiebywająowielebardziejskomplikowaniiwieloznaczni,niżchcieliby
ci,którzypróbująichopisać.Złatwościąuciekająprzedwszelkimiklasyfikacjami,
ciąglezaskakującizmuszającwidzadokolejnych,częstomoralnietrudnych,
wyborów.To,conajciekawszewantybohaterach,zawierasięwfakcie,iżniedasię
donichprzyłożyćjednejmatrycyiwedleniejopisaćtenszczególnytyppostaci
serialowej.Powiedzieć,żeantybohatercharakteryzujesiępewnymzbioremcech,
toznacznieograniczyćzjawisko,opierającesięnanieskończoności
inieprzewidywalności.BartekChacińskistwierdza:„Najgorsisąwłaśnieciztelewizji
kablowych,gdziekręcisiędlaamerykańskiejinteligencji,anie–jakwprodukcji
kinowejczywwielkichsieciachTV–dlamasowegoodbiorcy.Czylibohaterowie
hitówostatnichlat,produkcjiHBO(
RodzinaSoprano
,
Sześćstóppod
ziemią
),Showtime(
Trawka
,
Californication
,
Dexter
,teraztakże
Wszystkiewcielenia
Tary
)czysieciAMC(serial
MadMen
oseksistowskimibrutalnymobliczu
dżentelmenówprzedwojennejAmeryki).Wszystkiewcentrumwydarzeńosadzają
bohaterówzeskazą,zktórymiteoretycznietrudnosięidentyfikować.