Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
1.1.Smognaświecie
płuczkadousuwaniagazów,główniedwutlenkusiarkiisiarkowodoru;cyklon,czy-
liurządzenieodpylającewykorzystującesiłęodśrodkową,orazfiltrytkaninowe.
W1888r.francuskiprofesorinżynieriirolniczejMaximilienRingelmannwynalazł
metodępomiarustopniazapyleniapowietrza.W1906r.wynalezionopierwszyfiltr
elektrostatyczny.
ZpoczątkiemXXw.pojawiłosięnoweźródłozanieczyszczenia-samochody.Na-
stąpiłateżzmianatechnologiczna-silnikparowybyłcorazczęściejzastępowany
silnikiemelektrycznym,cooznaczałoprzeniesienierozproszonychlokalnychźródeł
emisjidowiększychirzadziejrozmieszczonych-elektrowni,wktórychwęgielstop-
niowozastępowanomniejemisyjnymipaliwami,czyliropąnaftowąanawetgazem.
W1930r.nastąpiłpierwszyzseriikryzysówsmogowych,któreraczejnależynazy-
waćkatastrofamiekologicznymi.DolinarzekiMozywBelgiinaodcinkuok.20km
międzymiastamiHuyaLiegebyłaterenemsilnieuprzemysłowionym,zpięcioma
koksowniami,czteremastalowniami,czteremaelektrowniami,trzemazakładami
metalurgicznymi,fabrykąnawozówsztucznych,fabrykąkwasusiarkowego,sześ-
ciomafabrykamiprodukującymiszkło,trzemahutamicynku,ważnymiszlakami
kolejowymidrogowym.Zabudowaniawcałymregioniebyłyogrzewanewęglem.
Dnodolinyleżałook.100mponiżejotaczającychjąwzgórz,cosprzyjałopowsta-
waniumgłyitworzyłowyjątkowoniekorzystnewarunkiprzewietrzania.Wciągu
pięciudniod1.grudniawystąpiłyjednocześniewszystkieniekorzystneczynniki
meteorologiczne:niskatemperaturawymagającaintensywnegoogrzewania,mgła
ibrakwiatru.Wdniach4.i5.grudniazmarły63osoby,większośćpozaledwie
kilkugodzinnymkryzysiesamopoczucia(Firket,1936),wtym56osóbwrejonie
miejscowościEngis,10-krotniewięcejniżwynosiłaśrednialiczbazgonówwtym
rejonie.Większośćzgonówbyławdwóchgrupach:osóbstarszychiosóbzescho-
rzeniamisercalubpłuc.Zachorowałołącznie6000osób.Wystąpiłyrównieżliczne
uduszeniawśródbydła.Poziomyzanieczyszczenianiebyłymierzone,alepóźniejsze
oszacowaniawskazałynawysokipoziompyłówidwutlenkusiarki.
Podobnewarunkigeograficzne-dolinarzeczna-sąwmieścieDonorawUSA,
wPensylwanii.Wliczącejw1948r.15000mieszkańcówDonorzebyłyczterysta-
lownie,hutacynku,elektrowniaifabrykaszkła,transportkolejowyirzeczny,wktó-
rymwtedypracowałyjeszczeparowce.Powszechniestosowanoogrzewaniewęglo-
we.Wdniach25-31października1948r.wystąpiłastagnacjapowietrzainiezwykle
gęstamgła,owidocznościna15m.Napodstawieśredniej,wtymokresiemożna
byłoprzewidywaćwystąpienie1-2zgonów,jednaknastąpiłoich20.Około40%
mieszkańcówodczułoskutkizdrowotne.PodobniejakwkatastrofiezdolinyMozy,
najbardziejnarażonebyłyosobyzeschorzeniamisercaipłuc(PhaleniPhalen,
2013).Ucierpiałyzwierzętahodowlane,szczególniekurczęta.
Londynprzeżyłkilkaepizodówsmogowych:w1813r.,w1873r.,gdyśmiertelność
byłao40%wyższaniżśrednia,wlatach1880,1882,1891,1892i1948,zawsze
17