Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Podsumowanie
zasięgu,alerównocześniesąbardziejużyteczne
woperacjonalizowaniucelówindywidualnejdia-
gnozyipomaganiaorazwewaluacjiosiągniętych
efektów(Brzezińska,ApeltiZiółkowska,2016;
Miller,1993;Trempała,2000).
2.5.2.Przedmiotizadania
psychologiiwychowawczej
Zprzedstawionychrozważańwyłaniasięszcze-
gólnyprzedmiotbadańpsychologiiwychowania
jakostosowanejpsychologiirozwoju.Przed-
miotemtymsąobserwowalnezmianyiróżnice
indywidualnezachodzącewefekcieoddziaływań
wychowawczych.Podstawowymcelembadań
wtymzakresiejestpoznaniemożliwościwpływa-
nianazachowanieirozwójludziwokreślonych
warunkachpraktykiwychowawczej.Możemy
uznać,żewujęciutymprzedmiotbadańpsycho-
logiiwychowaniadajesięzdefiniowaćwempi-
rycznychterminachpomiaruzmian/różnicwza-
chowaniuirozwojuzachodzącychwokreślonym
czasiebadania.
Badaniatakukierunkowanedotycząwarun-
kówoczekiwanejzmianywymaganych,abyod-
działywaniawychowawczesprzyjałyrozwojowi
wjaknajwiększymstopniu.Ztegopunktuwidze-
niadokluczowychzadańpsychologiiwy-
chowanianależyzaliczyć:1)określeniegranic
podatnościnaekspozycjeróżnychsytuacjiwy-
chowawczychizakresumodyfikowalnościzmian
rozwojowychwróżnychwarunkachoddziaływań
wychowawczych;oraz2)wskazaniecelówispo-
sobówoddziaływanianajlepiejdopasowanych
dosiebiezpunktuwidzeniamożliwościmodyfi-
kowaniazmianwzachowaniuirozwojuwycho-
wankówwróżnymwieku.Osiągniętenatente-
matwynikibadańmająpodstawoweznaczenie
wtworzeniumniejlubbardziejszczegółowych
koncepcjiteoretycznychoptymalizowaniaproce-
sównauczaniaiwychowaniawzamierzonym
wpływaniunarozwójjednostki.
Wiedzanatematmożliwościwpływaniana
zachowanieirozwójwychowankówleżyupod-
stawpraktykipsychologicznej.Obejmujeona
trzypodstawowezadania:1)stymulowanie(akty-
wizowanie)zmiankorzystnychdlażyciairozwo-
ju;2)profilaktykę(zapobieganie)powstawania
zmianniekorzystnychoraz3)korekcję(napra-
wianie)zmianniekorzystnych.Zachodzimiędzy
nimiścisłyzwiązek.Ponadtowychowaniepowin-
nobyćstalewspomagane,gdyż–jakzauważył
Skorny(1987)–nawetstworzenieoptymalnych
zteoretycznegopunktuwidzeniawarunkównie
eliminujecałkowiciezakłóceńizaburzeńrozwo-
jowych,któremogąsiępojawićwniedającychsię
przewidziećwymaganiachprzyszłejadaptacji.
Kończąc,należydodać,żetaksformułowane
przedmiotbadańizadaniapsychologiiwychowa-
niasągeneralniezgodnezoczekiwaniamipeda-
gogikiipotrzebamiwychowawcówposzukują-
cychwpsychologiipomocywokreślaniucelów
isposobówoddziaływanianajednostkiigrupy
ludzkieUsprzyjającychtakiemuichrozwojowi,
abywmaksymalnymstopniustałysięświado-
mymiitwórczymiczłonkamiwspólnotyspołecz-
nej”(Kwieciński,1998,s.37–38).Wydajesięwięc,
żenaobecnymetapiebadańpsychologicznych
nadwychowaniemjakodyscyplinąbadaństoso-
wanychnadrozwojempsychicznymludzijestto
dyscyplinaoczekiwanaiużytecznazpunktuwi-
dzeniapedagogikiisocjologiiwychowania,która
wnosirównocześnieszczególnywkładdowiedzy
natematrozwojuczłowieka.
Podsumowanie
Mimoponadstuletniejhistoriibadańpsycholo-
gicznychnadwychowaniemnadalniepotrafimy
zdefiniowaćspecyficznegoprzedmiotubadań
psychologiiwychowaniajakoodrębnejsubdys-
cyplinypsychologicznej.Składasięnatokilka
powodów.
Popierwsze,zewzględunazłożonośćzjawi-
skaniepotrafimyjednoznaczniezdefiniowaćpo-
jęciewychowania.Wychowanienależyzaliczyć
dokategoriiniedefiniowalnych,przynajmniejna
obecnymetapiewiedzy.
Podrugie,rzeczywistośćwychowawczajest
przedmiotemzainteresowaniawieludyscyplin
naukowych.Mamytrudnościzichrozgranicze-
niemiwyodrębnieniemobszarubadańspecyficz-
negodlapsychologii.Dochodzimydowniosku,że
wychowanieniejestunikalnąidającąsięściśle
zdefiniowaćkategoriąbadańpsychologicznych.
55