Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Doktryny„izolacji”.AmerykańskaibrytyjskapolitykaodosobnieniaprzedIwojnąświatową
riach,alenawłasnychzasadach,tj.dokonującemancypacjipolitycznej
ipodkreślającswojąsuwerennośćnaareniemiędzynarodowej.WDekla-
racjiNiepodległościStanówZjednoczonychwskazywanonamożliwość
nawiązywaniaprzeztenkrajstosunkówdyplomatycznych,handlowych,
sojuszywojskowychiprowadzeniawojen14.Rewolucjaamerykańska,jak
podkreśliłDexterPerkins,byłasamawsobieaktemizolacji15.Atrybutysu-
werennegopaństwazatem,którewyliczyłautorDeklaracji,niebyłyozna-
kągotowościdowspółpracyzjakimkolwiekpaństwemeuropejskim,lecz
formąkomunikacjijęzykiemzrozumiałymdlaEuropy.Przekonanieose-
paracjiodStaregoKontynentubyłowśródrewolucjonistówpowszechne.
JohnAdamsobawiałsięwciągnięciawflprawdziwąlubwyimaginowaną
równowagęsił”izalecałflniemieszaniesię”wsprawyeuropejskie16.flIzo-
lacja”miałaiśćnawetdalejiograniczyćstosunkiamerykańsko-europej-
skiejedyniedokontaktówhandlowych17.
Realiawojnyoniepodległośćwymusiłykorektętychzałożeń.Polity-
kazagranicznabyłaskoncentrowananaprzetrwaniupaństwaipragma-
tyzmprzeważyłnadniechęcią,czegoefektembyłsojuszzFrancjąz1778r.
Jednakstanowiłotowyjątek18.Gdyzapewnionosobieniepodległość,
awydarzeniaweFrancjiprzybrałycharakterwojnypowszechnej,alians
straciłnawartości,aprezydentJerzyWaszyngtonzastanawiałsięnadin-
nymimożliwościamizapewnieniarepublicebezpieczeństwa.17września
1796r.wswympożegnalnymorędziusformułowałcredoamerykańskiej
politykizagranicznej.Upominałswychnastępców,żeflmusibyćnieroz-
ważneznaszejstrony,abymieszaćsię,poprzezsztucznewięzywkaprysy
[europejskiej–P.P.D.]politykilubkombinacjeikolizjejejprzyjaźniiwro-
gości”.Dlategonaturalnąkonsekwencjąbyłorozwianiezinnyminaro-
damiflstosunkówhandlowych”orazflograniczenieznimipowiązańpo-
litycznychdoniezbędnegominimum”(fltohavewiththemaslitlepolitical
connectionaspossible”).ZaceltakiejpolitykiWaszyngtonuznawałuniknię-
cieflpodstępnychchwytówobcegowpływu”(fltheinsidiouswilesofforeign
influence”)idlategoflprawdziwapolityka[amerykańska–P.P.D.]polega
napowstrzymywaniusięodstałych(permanent)sojuszyzjakimkolwiek
państwem”19.
14TheDeclarationofIndependence,4.07.1776,htp://www.ushistory.org/declaration/do-
cument/(dostęp:19III2017).
15D.Perkins,TheAmericanApproachtoForeignPolicy,Cambridge,MA1955,s.10.
16J.B.Moore,ThePrinciplesofAmericanDiplomacy,NewYork–London1918,s.198–199.
17G.C.Herring,op.cit.,s.18–22.
18G.B.Tindall,D.E.Shi,America:ANarrativeHistory,NewYork2016,s.282–283
(pracatakżewjęzykupolskim);D.Perkins,op.cit.,s.10.
19G.Washington,FarewellAddress,1796,htp://avalon.law.yale.edu/18th_century/wa-
shing.asp(dostęp:8IV2016).
35