Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Przedmowa
11
Byćmożewięcintuicyjniewiemy,żerzeczynietylkonależądorze-
czywistości,leczmajątakżewpływnajejpostrzeganie.
WskazanapowyżejDoczywistość”,Dzwyczajność”rzeczywżyciuczło-
wiekamożezostaćiniejednokrotniezostajeprzełamana.Dziejesiętak
wówczas,kiedycośsięznimidzieje,czylikiedyprzewartościowanyzostaje
ichkontekst,acozatymidzierównieżichstatus.Niezmieniasięjednak
ichmaterialność(fizyczność),alejejpostrzeganie.Przykłademmożebyć
sytuacjazniszczenia,czywyrzucenia,kiedyrzeczystająsięniepotrzebne,
stająsięśmieciami.Mogąrównieżbyćprzedmiotemkradzieży
.Mogąbyć
symbolem,pamiątką(pokimślubczegoś)czyeksponatemnp.wmuzeum,
aletakżemogąstanowićostatusieiprestiżuwłaścicielabądźwłaścicieli.
Należyzaznaczyć,żewieluwspółczesnychbadaczy(m.in.JanuszBarański,
MałgorzataCzapiga,TimDant,MartaSkowrońska)zwracauwagęnafakt,
żetowłaśniekontekstwydobywarzecz/rzeczyzDoczywistości”.
Narzecz/rzeczymożnarównieżspojrzećjakonaobiektzainteresowań
naukowych.Tuzarysowująsiędwagłównepodejściadorzeczy
.Jednooparte
jestnawspomnianymjużdualizmieidea–materia,którysprawia,żerzeczy
traktowanesąjakopodporządkowaneczłowiekowi,aichewentualnarolajest
raczejdrugoplanowa,drugienatomiast–emancypującerzeczyiwskazują-
cerównoważnośćrefleksjinadrzecząinadczłowiekiem
5,awskrajnejpo-
staciwskazującenawetichwyższość.ToDnowespojrzenienamaterialność”
pokazujewielośćkontekstów
,wktórychmożnainależyrozpatrywaćrzeczy
,
awzasadzierelację,jakawytwarzasięmiędzyrzeczą/rzeczamiaczłowiekiem.
Jednymztakichkontekstówjesttenodnoszącysiędoprocesówkonstru-
owaniatożsamościjednostkiczygrupy
,wktórymrzeczysąuczestnikami.
MarekKrajewskistwierdza,żeopozycjaludzie–rzeczytoDjednazważniej-
szychopozycji,którymiposługujemysię,byzdefiniowaćkimjesteśmyiokreś-
lićnasząpozycjęwświecie”(Krajewski2008,s.44),gdyżDczłowiekwytwa-
rzającprzedmioty
,wytwarzateżsamsiebie”(Krajewski2008,s.46).Dowodzi
także,żeDnierozerwalnyzwiązekpomiędzyprzedmiotamialudźmirealizuje
sięnawszystkichpoziomachczłowieczeństwa”
6(Krajewski2008,s.44).
5Zwracasięturównieżuwagęnajęzykwypowiedziizalecawręczodrzuceniesłowa
Dprzedmiot”–upatrującwnimbiernośćipodległośćpodmiotowi.
6M.Krajewskiwymienianastępującepoziomy:gatunkowy
,cywilizacyjny
,społeczny
,
indywidualny
,iwichkontekścieanalizujespecyfikęrelacjiczłowiekairzeczy(2008,s.43–54).