Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Katolik—Prusak—nazista...
CarlSchmittnauczawWartościpaństwaiznaczeniajednostki,żedobre
prawototakie,któreodwzorowujeistniejącyukładsiłspołecznychipoli-
tycznych.Tradycyjnykonserwatywnylegitymizmczyteżkatolickąweryfi-
kacjęprawastanowionegoprzezpryzmatprawaBożegolubnaturalnego
młodyprawnikzastępujezgodnościąustanowionychnormzistniejącymi,
empirycznieweryfikowalnymistosunkamisiły(fizycznej,politycznej,spo-
łecznej,ekonomicznej).Fundamentemprawa—pojmowanegojeszczedość
idealistycznie,pokantowsku,jakoideałregulującystosunkispołeczne—jest
przetorealnasiłagrupiklasspołecznych,podziałwłasności,stosunkipa-
nowaniaipodległości.Prawosamonietworzyiniepowinnokreowaćtych
stosunkówzapomocąustawy—jaktwierdzilineokantyścibliscyakceptacji
niektórychłagodniejszychforminżynieriispołecznej—aleopisujewpostaci
normrealnieistniejącerelacje
45
.
PrzyjęcieprzezSchmittasocjologicznegostanowiskaoznaczaregularne
icałkowitepoddanienarracjichrześcijańskiegoprawanaturalnego.Prawo
takie,wyrażająceideęobiektywnegoisprawiedliwegoporządku,zostało
całkowicieusuniętenakorzyśćheglowsko-pruskiej(awistocieluterańskiej
wswojejgenezie
46
)koncepcjipaństwajakoukonstytuowanejiopisanejwpo-
rządkuprawnymprzemocyfizycznejipsychicznej(tzw.przemocstruktural-
na).Wkoncepcjitejniemamiejscanaprawonaturalne,czylinaabstrakcyj-
nezasady,zgodniezktórymipaństwoiprawopostępowaćpowinnozawsze
iwszędzie,niezależnieodczasuimiejsca.Zastępujejekoncepcja,wedlektó-
rejprawoopisujetylkoto,corealniejesttuiteraz(opozycjaSollen-Sein)
47
.
Tym,corealnieistnieje,jestsiła,aniezasadysprawiedliwegoporządkuwy-
pracowaneprzezmoralistów,teologówifilozofów.Prawdawrozumieniu
ontologicznymniejestistotnainiejestinteresująca.Ciekawesąwyłącznie
faktyempiryczneipodziałwłasnościorazstosunkipanowaniaipodległości.
Zkoncepcji,żesiłakonstytuujeprawo,wynikajądwawnioski,istotne
zpunktuwidzeniakonserwatywnejfilozofiipolitycznej,którychCarlSchmitt
45
Ibidem,s.22-43.
46
P
.Mesnard,L’EssordelaPhilosophiePolitiqueauXVIsiècle,Paris1952,s.204-235;B.Loh-
se,MartinLuther.EineEinführunginseinLebenundseinWerk,München1981,s.190n.
47
C.Schmitt,DerWertdesStaates…,s.27.
56