Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
HistoriastarożytnychGrekówdoczasów
AleksandraWielkiego
Najdawniejszekulturyegejskie
BasenMorzaEgejskiego
Grecjakontynentalna,wybrzeżaAzjiMniejszejiarchipelagwysppomiędzynimi,
zamkniętyodpołudniawyspąKretą,tworząswoistącałośćgeograficznąopodobnej
budowiegeologicznej(skałygłówniewulkaniczneiwapienne).Ukształtowanietere-
nujestprzeważniegórzyste(Olimp-2917mn.p.m.,Parnas-prawie2500m)lub
pagórkowate;równiny,niezbytrozległe,występująrzadko(częśćpołudniowejMa-
cedonii,Tesalia,Beocja,Argolida);rzekisąwwiększościkrótkieiniespławne,linia
brzegowa-urozmaiconaikręta.Klimat,typowośródziemnomorski,cechujesięzimą
opadami,niekiedygwałtownymi,orazsuchymiigorącymilatami.Braktu-itak
byłojużwokresachprzedhistorycznych-wielkichkompleksówleśnych;występuje
roślinnośćwłaściwadlatejstrefy,charakterystyczna.Dziękilicznymprzylądkom
ipółwyspom,głębokimzatokomimnogościwyspmorzestanowiłowtymrejonie
odnajodleglejszychczasów,nawetwwarunkachprymitywnejżeglugi,nieprze-
szkodę,aleułatwieniekomunikacyjne.ToteżGrecyokreślilimorzemianempontos
(wyraztopraindoeuropejski,spokrewnionyzarównozłacińskimpons-'most',jak
izpolskim'pątnik'-'idącydrogą').
BasenMorzaEgejskiegołącząnaturalne,ścisłewięzyzeWschodem,zwłaszcza
zAzjąMniejszą,awzdłużjejpołudniowychwybrzeży-zCyprem,SyriąiEgiptem.Na
zachodzietylkowąskacieśninaoddzielaświategejskiodpołudniowegocyplaItalii.
KupółnocydolinyrzekmacedońskichułatwiająkontaktyzinnymikrainamiPółwy-
spuBałkańskiego.DziświększaczęśćtegoobszaruleżywgranicachGrecji,geogra-
ficzniejednakihistoryczniedołączyćtrzebadoniegoziemieEpiru(obecnejAlbanii)
izachodniewybrzeżaTurcji.Dajetołącznąpowierzchnięląduiwyspniecoponad
200000km2(wtymGrecja-l32000km2,Albania-28000).
Otokolebkacywilizacjieuropejskiej,gdzierozwinęłasięonawswychwyższych
formachnajwcześniejiskądpromieniowałanainneziemieEuropy;wciążobecna
wżyciuspołeczeństwnaszejwspólnotykulturowej,stanowijejfundamentispoiwo.
Grecjakontynentalnaodpaleolitupochalkolit
Znaleziskaarcheologicznenatymobszarze,pochodzącezepokpaleolituimezoli-
tu,nieróżniąsięwsposóbistotnyodznanychzinnychterenówEuropy;neolityczne
7
kolebkacywilizacji
europejskiej