Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
USAwobeczakończeniazimnejwojny…
Huntington,wyróżnićmożnapięćgłównychczynników,któreprzyczyniłysię
doprocesównazwanychprzezniegontrzeciąfalądemokratyzacji”:(1)pogłę-
biającysięproblembrakulegitymizacjisystemówautorytarnychiichporaż-
kinapolugospodarczym,(2)skutkiwielkiegowzrostugospodarczegolat
sześćdziesiątych,którydoprowadziłdopowiększeniaklasyśredniejipod-
niesieniapoziomużycia,(3)zmianywdoktrynieipolitycespołecznejKo-
ściołakatolickiegopoVaticanumSecundum,wktórychwynikuduchowień-
stwostałosiębardziejskłonnedowspieraniareformspołecznych,(4)zmiana
politykiaktorówzewnętrznych-zwłaszczaWspólnotEuropejskichorazSta-
nówZjednoczonych,któreodpołowylatsiedemdziesiątychmodyfikowały
politykęzagranicznąwkierunkupromocjiprawczłowiekaidemokracji-ale
takżeZSRRpodprzywództwemGorbaczowa,oraz(5)efektymechanizmów
demonstracjiinkuliśnieżnej”(domina),wzmacnianychprzezrozwójśrod-
kówmasowegokomunikowania,któryumożliwiałszybkieupowszechnianie
informacjiopostępachprzemian,dostarczającwzorcówdonaśladowania
kolejnymspołeczeństwom19.
Szczególnieistotnąrolęwrozszerzaniusięgronakrajówdemokratycz-
nychprzypisywaćmożnazwłaszczatemuostatniemuzwymienionychprzez
Huntingtonaczynników-mechanizmomndyfuzjidemokracji”
,związanym
zprocesamiupowszechnianiasięidei,wzorówustrojowychimodelitrans-
formacjizasprawąefektudemonstracji,którywdobiespołeczeństwainfor-
macyjnegoiglobalizacjimógłwywołaćlawinęwciągającąwfazęprzemian
kolejnekraje20.
BrytyjskipolitologLaurenceWhiteheadoceniał,żewzrostpoparciadla
demokratycznychprzemianwkolejnychspołeczeństwachmógłbyćpowo-
dowanyprzedewszystkimobrazamilepszegożyciawpaństwachliberalno-
-demokratycznych,którekształtowałyoczekiwaniaiaspiracjemieszkańców
krajówautorytarnych21.Whiteheadwyróżniałtrzyzasadniczemodeleinter-
akcji,wodniesieniudoktórychnależałorozpatrywaćznaczeniemiędzyna-
rodowychczynnikówdemokratyzacji:nzarażaniasię”(contagion),nkontroli”
(control)oraznprzyzwolenia”(consent)22.Wpierwszymwypadkudemokra-
cjarozszerzałasięnazasadziebliskościgeograficznej,naskuteknaturalnego
odwzorowywaniainstytucjipolitycznychpanującychwkrajachsąsiednich.
Wdrugimscenariuszu-nkontroli”-demokracjabyławykorzystywana
przezpanującegonadprocesemprzemianaktorazewnętrznegojakorodzaj
19
20
Ibidem,s.45-46.
Ibidem,s.100-106.
21
L.Whitehead,TreeInternationalDimensionsofDemocratization,s.21-22.
22
Ibidem,s.4-9.
20