Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
34
Relacjazależnościwnauceostosunkachmiędzynarodowych
kratycznychiwzrostuznaczeniaprocesówglobalizacji.Oczywiściesąpewnewyjątki
odtejreguły.Jakoprzykładmożnaprzywołaćrelacjesyryjsko-libańskieczychińsko-
-północnokoreańskie77.Równieżminipaństwazpowoduswojejspecyfikipozostają
nadalzależneodwiększychpaństw-najczęściejswoichsąsiadów78.
AsymetrycznezależnościcechująobecnieprzedewszystkimstosunkiPółnoc-
-Południe79.Jejprzejawamisąpomocrozwojowa,dominacjapaństwwysokorozwi-
niętych(zwłaszczaStanówZjednoczonych)wprzestrzeniinformacyjnej,czykoncepcja
prawadointerwencji.Pomocrozwojowatodarowizny,kredyty,umorzeniadługów,
pomocrzeczowaitechniczna.Jestonaudzielanazarównoprzezindywidualnepań-
stwaPółnocy,jakiorganizacjemiędzynarodowe,finansowaneprzedewszystkimprzez
tepierwsze.Współcześnieistniejeokoło35państw,wwiększościleżącychwAfryce
iOceanii,dlaktórychpomocrozwojowatoponad10%ichPKB(Haiti-45,8%,Timor
Wschodni-41,7%,Afganistan-37%)80.Efektywnośćpomocyrozwojowejjestogól-
nierzeczbiorącniewielka.Niemanatomiastzgodnościcodotego,czyjesttowina
dawców,dlaktórychpomoctamabyćinstrumentemzachowaniawpływówwpań-
stwachPołudniaikontynuacjąnmisjicywilizacyjnej”81,czyraczejnieodpowiedniego
jejwykorzystaniaprzezbiorców82.
Państwawysokorozwiniętekontrolująwiększośćczęstotliwościradiowychiinter-
netu.Światowaprzestrzeńmedialnajestzdominowanaprzezkilkaagencjiinforma-
77Wojskasyryjskiewkroczyływlatach70.XXw.doLibanupowybuchuwtymkrajuwojny
domowejipozostałytamdo2005r.SyriadążyładolegitymizacjiswojejobecnościwojskowejwLiba-
niezarównonapłaszczyźniewewnętrznej,jakimiędzynarodowej.Równieżczęśćlibańskichelitpoli-
tycznychpostrzegałaobecnośćwojsksyryjskichjakoczynnikstabilizującysytuacjęwewnętrznąwtym
państwie(E.V
.Thompson,WillSyriaHavetoWithdrawfromLebanon?,nMiddleEastJournal”,Win-
ter2002,vol.56,no.1,s.72-93).KoreaPółnocnazpowoduproblemówgospodarczychiizolacjina
areniemiędzynarodowejjestcorazbardziejuzależnionaodChin;zdaniemniektórychautorówmożna
mówićonsatelityzacji”tegokrajuprzezChRL(G.G.Chang,FatalAttraction:China’sStrengthening
PartnershipwithNorthKorea,nWorldAffairs”2011,vol.174,no.1,s.43-50).
78Por.A.Kosicki,Problempodmiotowościeuropejskich„mini-państw”wświetleprawamiędzy-
narodowego,nRuchPrawniczy,EkonomicznyiSocjologiczny”2002,nr1,s.105-122.
79Natematobutychpojęćiichzakresówgeograficznychzob.M.W.Solarz,Północ-Południe.
Krytycznaanalizapodziałuświatanakrajewysokoisłaborozwinięte,WydawnictwaUniwersytetu
Warszawskiego,Warszawa2010.
80ObliczeniawłasnenapodstawieGDP(currentUS$),http://data.worldbank.org/indicator/NY
.
GDP.MKTP.CD/countries?display=default(ostatnidostęp:16.07.2012);NetOfficialDevelopmentAssi-
stanceandOfficialAidReceived(currentUS$),http://data.worldbank.org/indicator/DT.ODA.ALLD.
CD(ostatnidostęp:16.07.2012).
81P.Bagiński,M.Kowalska,Finansowanierozwojukrajówsłabiejrozwiniętychjakoelement
politykizagranicznejpaństwrozwiniętych,w:E.Latoszek(red.),Pomocrozwojowadlakrajówrozwi-
jającychsięnaprzełomieXXiXXIwieku,OficynaWydawniczaSzkołyGłównejHandlowejwWar-
szawie,Warszawa2010,s.83-84;M.F.Gawrycki,A.Szeptycki,Podporządkowanie-niedorozwój-
wyobcowanie.Postkolonializmastosunkimiędzynarodowe,WydawnictwaUniwersytetuWarszawskiego,
Warszawa2011,s.121.
82Por.P.Bagiński,Problemskutecznościpomocyrozwojowejidziałaniazmierzającedojej
poprawy,w:P.Bagiński,K.Czaplicka,J.Szczyciński,Międzynarodowawspółpracanarzeczrozwoju:
ewolucja,stanobecnyiperspektywy,PolskieWydawnictwoEkonomiczne,Warszawa2009,
s.161-162.