Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
12
JolantaKlimczak,KatarzynaPonikowska
Poziomzrównoważonegorozwojudiagnozowanyiewaluowanyjest
napodstawielicznychwskaźnikówuporządkowanychwramachczterech
gruptematycznych,opisanychjako:ładgospodarczy,ładspołeczny,ład
instytucjonalno-politycznyorazładśrodowiskowy.Wpierwszymznich
zwracasięuwagęmiędzyinnyminadominującewzorceprodukcjiuwzględ‑
niająceaspektyśrodowiskowe,istotnesątamrównieżpoziomrozwoju
gospodarczego,jakośćitrwałośćzatrudnienia,innowacyjnośćrozwiązań
technologiczno-społecznychorazdostępnośćtransportuprzyjaznegośro-
dowisku.Wskaźnikizrównoważonegorozwojuzakwalifikowanejakoład
społecznydotyczągłównietakichkwestii,jakzmianydemograficzne,zdro‑
wiepubliczne,edukacjaczydostępdorynkupracy.Dużynaciskkładzie
sięteżnakwestiezwiązanezwarunkamiżycia,czylidochodybędącedo
dyspozycjigospodarstwdomowych,zagrożenieubóstwemtrwałymczy
dostępnośćmieszkańdlamłodychosób.Wtejgrupiewskaźnikówznajdują
sięrównieżte,któreodnosząsiędodominującychwzorcówkonsumpcji,
naprzykładdoliczbyposiadanychsamochodówczyteżpoziomuzużycia
energiielektrycznejwdomachprywatnych.Ładinstytucjonalno-polityczny
dotyczyfinansowaniazrównoważonegorozwoju,sprawiedliwegohandlu,
uaktywnieniadziałańobywatelskichmiędzyinnymipoprzezzaangażowa‑
niewwolontariatczyudziałwwyborachsamorządowych.Dotejgrupy
należątakżewytycznedotycząceudziałukobietwżyciupublicznymoraz
kobietpiastującychstanowiskakierownicze.Ostatniagrupawskaźników
wchodzącychwskładładuśrodowiskowegodotyczysposobów,wjakie
zrównoważonespołeczeństwarozwiązująproblemyzwiązanezemisją
gazówcieplarnianych,wytwarzaniemenergiizeźródełodnawialnychczy
zgospodarkąwodnąorazzachowaniembioróżnorodnościnaobszarach,na
którychfunkcjonują.Wtejgrupiewskaźnikówpodkreślasiętakżeznaczenie
gospodarowaniaodpadamikomunalnymiorazsposobamiichprzetwarza‑
nia(ŻurekiZespół,2015).
Wpraktycepolityczno-instytucjonalnejówflsustainabledevelopmentrozu‑
mianyjestdwojako:wwąskimujęciuograniczasiędokoncepcjiekorozwoju
i–takjakwPolsce–przejawiasięochronąśrodowiska.Wszerokimujęciu
jestcałościowąstrategiąrozwojuspołeczno-gospodarczegoujmującąwspo‑
sóbintegralnycałokształtproblemówgospodarczychświata:degradacjęśro‑
dowiska,różnicewpoziomiedobrobytuspołecznego,zagrożeniazwiązane
zglobalizacjągospodarkiświatowejitp.”(Pakulska,Poniatowska-Jaksch,
2008:3).Taszerokaoptykaobejmujewięcnietylkoekologicznąkrytykęneo‑
liberalnychczymodernistycznychteoriirozwoju,lecztakżewłączateorię
flpodstawowychpotrzeb”zjejimperatywemmoralnym,koncepcjerozwoju
ludzkichflmożliwości”(capabilities),flrozwojujakowolności”czyflrozwoju
jakowzrostu”
.Obecnesąwniejtakżeteoriezorientowanenamiejscekobiet
wrozwoju:WID–WomeninDevelompment(Nussbaum,1999),orazna