Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
RozdziałI.Wprowadzeniedoproblematykiprzestępstwaiwiny
możebyćdostateczniewyjaśniony86.Wyjaśnianieprzyczynoweorazcelowe
opierająsięnaznajomościwłaściwościzjawisk.
Przekładającpowyższenapotrzebydowodzeniastopniawiny,wskazaćna-
leży,żepostępowaniedowodowewprocesiekarnympoleganaodtworzeniu
stanuzchwilipopełnieniaprzestępstwaniejakowpostaciobrazuczyteż
wycinkataśmyfilmowej87.Czasimiejscejegopopełnieniawyznaczajązatem
wszelkiewarunkifaktyczne,którezostająjakgdybyzatrzymane,idopiero
natakiobrazczyteżwycinektaśmyfilmowejrzutowanyjeststanprawny.
Pamiętaćprzytymnależy,żestanprawnyrównieżwyznaczanyjestprzez
czasimiejscepopełnieniaprzestępstwa88.Rekonstrukcjadowodowadostar-
czanamwięczamkniętegoukładu,wktórymbadanyjestwpływposzczegól-
nychokolicznościnaprzebiegzdarzenia,comabezpośrednieprzełożenie
naichznaczenieprawne.Metodaprzyczynowaniejestwstaniewyjaśnić
znaczeniaprawnegoposzczególnychokoliczności,gdyżsłużytylkodood-
tworzeniastanufaktycznegosprawy.Znaczenieprawnewzamkniętym
układziefaktycznymiprawnymposzczególnychokolicznościuwidocznione
zostajeprzyzastosowaniumetodycelowej.Pozwalaonanaustaleniewpływu
szczegółównacałość-przestępstwo.W.Biegańskiprzyjmuje,żewnioski
otrzymanezapośrednictwemmetodycelowejbędąpewne,jeżeliuwzględni-
myściślenastępującewarunki:1)porównywaneukładyróżnićsięmogą
międzysobątylkojednymelementem,którypoddajemybadaniu;2)musimy
byćpewni,żesamsposóbwyłączeniazlubwprowadzaniadoukładuzjawiska
niemawpływunawynikbadania;3)musimymożliwieupewnićsię,żezja-
wiskoprzeznaswprowadzanedoukładulubwyłączanezniegoniepowo-
dujewsamymukładziezmiankompensacyjnych,któremogąwpływaćna
wynikbadania89.
86W.Biegański,Metodyka...,s.221.
87M.Cieślak,Polskieprawokarne.Zaryssystemowegoujęcia,Warszawa1994,s.149.
88Wyznaczeniestanuprawnegoprzezczaspopełnieniaprzestępstwanależyrozumiećwtensposób,
iżdlawyznaczeniatego,cojestrelewantnezpunktuwidzeniarealizacjiprzezsprawcęwzoru
zachowanianaruszającegonormęsankcjonowaną,bierzesięnormęobowiązującąwchwilitego
zachowaniaiwzględemtejnormynastępnienależyodpowiedziećnapytanie,czysprawcamiał
możliwośćzachowaniasięzgodniezprawem,cooczywiścieniewyłączakoniecznościuwzględ-
nieniazmianprawa,któremiałymiejsceażdoczasuorzekaniawłącznie.
89Por.W.Biegański,Metodyka...,s.211-212.
50