Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
1�Krótkahistoriasmogu
Jedenzpierwszychdokumentówpochodziz900r.p.n.e.KrólEgiptuTukultiopisał
nieznośnyodórzkopalnibitumuwwiosceHitnazachódodBabilonu(Vallero,
2006).Zapewnechodziłoowydzielającesięsiarkowodóridwutleneksiarki.
WstarożytnejGrecjistrażnicymiejscybyliodpowiedzialnizajakośćśrodowiska,
wtymzarobienieporządkuzuciążliwymizapachami.
WRzymieprodukcjęszkła,związanązintensywnymwydzielaniemdymuprzenie-
siononaprzedmieścia.Około61r.n.e.SenekaMłodszywśladzaradamiswojego
medykaopuściłRzymiwkrótcepotempisałwliścieozmianieswojegosamopo-
czucia,jakąodczuł,uwalniającsięodnciężkiegopowietrza”insmrodówkominów”.
MoszeMajmonides,żydowskifilozofimedykudokumentowałwpływbrudnego
powietrzanazachorowalnośćiśmiertelnośćdzieciwKairzewIIpoł.XIIw.
DługąiudokumentowanąhistorięzmagańzesmogiemmaAnglia.Sprawczynią
pierwszejspisanejrelacjiz1257r.byłażonakrólaHenrykaIII,EleonoraProwan-
salska.NazamkuwNottinghamprowadzonoremont,spalającznaczneilościwęgla,
cozmusiłokrólowądojegoopuszczenia,ponieważpowietrzebyłonniedowytrzy-
mania”imogłozaszkodzićjejzdrowiu.Obawaprzedpogorszeniemstanuzdrowia
wtejrelacjiświadczy,żezwiązektakiwyraźniewtedyobserwowano,potwierdzają
toteżinneśredniowiecznezażalenianabrudnepowietrze.
Wtychczasachwęgielkamiennyzwanynsea-coal”(prawdopodobniezpowodu
sprowadzaniagodrogąmorską)stopniowozastępowałwAngliidrewnojakopaliwo,
ponieważdostępnośćdrewnabyłacorazmniejszawwynikuintensywnejwycinki
lasów.Jużw1273r.wLondyniewprowadzonopierwsząregulacjęprawną-zaka-
zanoużywaniansproszkowanegowęgla”(Brimblecombe,2012),czylimiału,costoi
wzabawnymkontraściezPolskąroku2019,wktórejjegospalanieciągleniejest
ograniczone,zwyjątkiemwojewódzkichuchwałantysmogowychoniskiejniestety
skuteczności(patrzrozdz.8.6.2).
Jużwtedyistotnymźródłemsmogubyłprzemysł.Szczególniedużowęglaspalano
przywypalaniuwapieniawceluprodukcjiwapna,oceniasię,żewLondyniebyłyto
tysiąceton.Spalanoteżwęgielprzyprodukcjiceramiki,szkła,żelazaistali.
W1285r.wLondynieproblemuważanozanatylepoważny,żepowołanokomisję
dojegozbadania.W1306r.aktemproklamacjizakazanoużywaniawęglawpiecach
dowypalaniawapieniaiwkuźniach.Jednakjużwdwatygodniepóźniejwydano
ogłoszenieprawne,zktóregomożnawnioskować,żeproklamacjazostałapowszech-
niezignorowana.Powtarzanajesthistoria,żejedenzpierwszych,którzyzłamalito
zarządzeniebyłtorturowanyipowieszony,jednakniktniewskazałoryginalnego
dokumentu,którybyjąpotwierdzał.
Trudnojestocenićskutecznośćzakazuz1306r.Istniejądoniesienia,żewXIVw.
węgielnadalbyłstosowanyprzezkowaliiwprodukcjiwapna.
14