Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Wstęp
15
praceopisującekulturę29,literaturę30,filozofię31isztukęHiszpanii32oraz
historięmalarstwaeuropejskiego33.
ProbleminspiracjitwórczościąGoiwkiniehiszpańskimwpisujesię
wszerokikrągzagadnieńzwiązanychzewzajemnymoddziaływaniemkina
imalarstwa.JakpiszeTadeuszMiczka:„wydajesięoczywiste,że»plastycz-
ność«,azwłaszcza»malarskość«filmujestjegonaturalnącechą,często
uważaną,niezależnieodcharakteruposzczególnychutworów,zapochodną
kulturyartystycznejtwórcówiodbiorców,choćprzecieżmożeonamieć
rozmaitywpływnarozumienieiodczytanieznaczeńfilmowych”34.Od
początkówistnieniakinematografumalarstwoobecnebyłowfilmie,ten
zaśzczasemzacząłrównieżoddziaływaćnamalarstwo,codoskonalepo-
kazałJoséLuisBorauwdrugiejczęścipracyLapinturaenelcine.Elcineen
lapintura35.Możnawięcmówićtutajoniezwykleszerokimpoluwzajem-
nychoddziaływań.
Problemypowiązańkinazmalarstwempodejmowalirównieżpierwsi
teoretycyfilmu.JakpiszeAlicjaHelman:„fascynował[ich.J.A.]samfakt,
iżmajądoczynieniazruchomymiobrazami(movingpictures),zobrazami,
doktórychwprowadzonowspółczynnikruchu.Wkonsekwencjisamoro-
zumienieterminu»obraz«implikowałozjawiskopodobnedoobrazumalar-
skiegobądźfotografii”36.Pojęcie„żywychobrazów”,używanebyłowielo-
krotniewpoczątkachkinaipodkreślałonietylkościślemalarskiekono-
tacjefilmu,lecztakżejegozwiązekzrozpowszechnionąjeszczeprzed
wynalezieniemkinematografutradycjąinscenizowaniaprzedstawieńma-
larskich.Taknaprawdę„niejest[onjednak.J.A.]sztukąruchomychob-
29Zob.np.:M.delCASTILLO:Hiszpańskieczary.Przeł.D.KNYSZ-RUDZKA.Warszawa
1989;C.FUENTES:Pogrzebanezwierciadło.Przeł.E.KLEKOT.Łodź1994.
30Zob.:A.delR.O:Historialiteraturyhiszpańskiej.T.1:Odpoczątkówdo1700roku.Przeł.
K.PIEKAREC.Warszawa1970;A.delR.O:Historialiteraturyhiszpańskiej.T.2:Od1700rokudo
czasówwspółczesnych.Przeł.K.WOJCIECHOWSKA.Warszawa1972;M.STRZAŁKOWA:Historiali-
teraturyhiszpańskiej-zarys.Wrocław.Warszawa.Kraków1966.
31Zob.np.M.JAGŁOWSKI:Specyficznecechyfilozofiihiszpańskiej.„AnnalesUMCS”,Sec-
tioI,2002,Vol.27,s.183.195.
32Zob.np.:I.HENARESCUELLAR:LateoríadelasartesplásticasenEspañadurantelasegun-
damitaddelsigloXVIII.Granada1977;P.LÓPEZMONDEJAR:Fotografiahiszpańskanaprzełomie
wieków.W:Światłoimrok.Szkiceofotografiihiszpańskiej.Red.T.FERENC,J.STUDZIŃSKA.
Łódź2007,s.13.40;E.MART.NEZAGUILERA:PinturaespañoladelsigloXVIII.Madrid1946;
A.SZEKLEY:Malarstwohiszpańskie.Przeł.H.ANDRZEJEWSKA.Warszawa1977.
33Zob.np.M.RZEPIŃSKA:Siedemwiekówmalarstwaeuropejskiego.Wrocław1988.
34T.MICZKA:InspiracjeplastycznewtwórczościfilmowejitelewizyjnejAndrzejaWajdy.Ka-
towice1987,s.21.
35J.L.BORAU:Lapinturaenelcine...,s.81.112.
36A.HELMAN:Obraz.W:Słownikpojęćfilmowych.T.6.Red.A.HELMAN.Wrocław1994,
s.49.