Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
tycznej),jakisposobujegokonstruowaniawtokuścieraniasięróżnorodnych
stanowiskipoglądówcodokryteriówselekcjitreścitejksiążki.
Wobecswoistej„amputacji”17problematykizwiązanejzpodręcznikiem
jakośrodkiemlegitymizacjiokreślonychdyskursówkulturowych,politycz-
nychispołecznych-wpolskiejdebaciepodręcznikowej-przywołanoper-
spektywędyskursywno-analityczną,nietylkozewzględunajejznaczeniedla
własnychbadań,aletakżejakoaktualnyiważnyobszarrozważańnadksiąż-
kąszkolną.WpodrozdzialePodręcznikszkolnydoedukacjipoczątkowej-stan
iperspektywybadańpodjętopytanie:czy,ajeślitak,towjakimzakresie,do-
tychczasowebadaniasłużyłyanalizieioceniedyskursywnegozapleczatego
podręcznika.
Wrozdzialedrugim,noszącymtytułWspółczesnekontekstyfunkcjonowania
podręcznikadoklaspoczątkowych,zaprezentowanospecyfikęprocesusocjaliza-
cjiszkolnejwklasachpoczątkowychwujęciuwybranychkoncepcjisocjalizacji;
opisanokontekstyfunkcjonowaniaiwzrastaniawspółczesnegodziecka,istotne
dlaartykulacjicelóworazzadańnauczaniapoczątkowegoipodręcznikajakona-
rzędziaichrealizacji.Budującpodstawęidentyfikacjiobrazówświatazawartych
wbadanychpodręcznikach,omówionozagadnieniezwiązanezróżnymikon-
ceptualizacjamiedukacjiobywatelskiej,kulturowejorazwczesnoszkolnej18.
Wbadaniachwłasnychnadobrazemświatawpodręcznikachdoklaspo-
czątkowychautorkawykorzystałaprzedewszystkimspołecznąanalizędys-
kursu,którąAnnaPolkowskaopisujejako„badanierelacjimiędzystrukturami
tekstuimowyastrukturamiiprocesamispołecznymi,politycznymiikulturo-
wymi”19.Krytyczniezorientowaniuczestnicydebatypodręcznikowej,analizu-
jącmiejsceirolępodręcznikawprocesachtransformacjispołecznych,formułu-
jątezęozachowawczym(reakcyjnym)charakterzetejksiążki(zawartejwniej
wiedzy),wtymreprodukowaniuprzezniąstereotypówiuprzedzeń20.Rekon-
strukcjaianalizaobrazuświata,prezentowanegodzieckunakartachpodręcz-
nikówbadanychprzezautorkęniniejszejpracy,umożliwiaweryfikacjęzasad-
nościtegostanowiska,astosownewnioskiprzedstawionowkońcowejczęści
opracowania.
17BadanianadsocjalizacyjnympotencjałempodręcznikówprowadzonesąwPolsce
sporadycznie.Kwestiatazostanieszerzejomówionawpodrozdziałach:1.2.2.Metodologia
badańpodręcznikaszkolnego-proceduryimetodybadawczeoraz1.4.Podręcznikszkolnydoedu-
kacjipoczątkowej-staniperspektywybadań.
18Współczesnedyskursypedagogikiwczesnoszkolnejanalizowanesą,międzyinnymi,
przezD.Klus-Stańską.Zob.idem,Dyskursypedagogikiwczesnoszkolnej,[w:]Pedagogikawcze-
snoszkolna-dyskursy,problemy,rozwiązania,red.D.Klus-Stańska,M.Szczepska-Pustkow-
ska,WydawnictwaAkademickieiProfesjonalne,Warszawa2009.
19A.Polkowska,Analizadyskursuwbadaniuzjawiskaspołecznych,[w:]Psychologiczne
studianadjęzykiemidyskursem,red.I.Kurcz,J.Bobryk,WydawnictwoInstytutuPsycholo-
giiPAN,Warszawa2001,s.132.
20Zob.I.Chmura-Rutkowska,„Fartuchowce”istrażacy-czylipłećwelementarzu,[w:]Spo-
łeczno-kulturowekontekstyedukacjinauczycieliipedagogów,red.H.Kwiatkowska,T.Lewowicki,
WydawnictwoiZakładPoligrafiiInstytutuTechnologiiEksploatacji,Warszawa2003.
13