Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
iprzesłankiedukacjispołecznej,obywatelskiejikulturowejniezostaływyarty-
kułowaneexplicite,niewiadomowięc,napodstawiejakichkryteriówselekcyj-
nychdokonanowyborucelówitreścikształcenia.
Ideologicznaniespójnośćdokumentówreformyiichmerytoryczneniedo-
statkiwdużejmierzestanowiąodzwierciedleniestanupublicznejdebatyedu-
kacyjnej,wktórejwciążbrakujezgodycodomodelupolskiejedukacji.Wtejsy-
tuacjiprzyszłośćnauczaniapoczątkowegowsferzepraktykiznakomicieoddaje
metafora„krajobrazwemgle”9.
Tymczasempierwszyetapformalnejedukacjimasięzakończyć„dokona-
niemprzezdzieckopoznawczejsyntezy”,dziękiktórej„bogatywswejróżno-
rodnościświatjawisięjakouporządkowany,logiczny,posiadającycelisens”10.
Nagruncieliteraturyprzedmiotu,jakosynonimtegoostatniegosformułowa-
nia,pojawiasiękategoria„całościowyobrazświata”11.Wprocesiedefiniowania
tejkategoriipunktemodniesieniasąoczywiścietreściprogramowe;samakon-
cepcjapodręcznikaautorskiegoopierasięjednaknaakceptacjiindywidualnych
stanowiskinterpretacyjnych(autorów).Nakartachpodręcznikówmogąsięza-
tempojawićodmiennekoncepcjerzeczywistości,różnorodneobrazyświata.
Pytanieoto,jakiobrazświata(czyobrazyświata)prezentujądziecku
współczesnepodręcznikidlanajmłodszychuczniów,jestrównocześniepyta-
niemoichpotencjałsocjalizacyjny,naktóryskładająsięrekomendowanesys-
temywartości,wzorcerólspołecznych,postawiinterpersonalnychrelacji,za-
krespodejmowanejtematykiorazsposóbjejkonceptualizacji;ponadtoistotne
sąmodeleorganizacjiprocesuuczeniasięzwiązanezobudowąmetodyczną
podręcznika,bowiempoprzezdobórćwiczeń,poleceńizadańzostająokreślo-
negraniceuczniowskiejautonomiipoznawczejietycznej.
Podręcznikdoedukacjipoczątkowejjestwięcksiążkągodnąszczególnej
uwagi-zarównozestronypolityków,naukowców,badaczy,jakinauczycieli
orazrodziców.Analizującobszarwspółczesnejpolskiejdebatypodręcznikowej,
możnajednaksformułowaćwniosek,żezagadnieniazwiązaneztożsamością
społeczną,użytkowaniemioddziaływaniamipodręcznikadokształceniazin-
tegrowanegoniebudząwiększegozainteresowania.
Sytuacjatawdużejmierzejestkonsekwencjąosadzeniaproblematykipod-
ręcznikawprzestrzeni„konwencjonalnejperspektywybadawczej”,wktórej
eksponujesię-zarównowobszarzeteorii,jakiempirii-dydaktycznefunkcje
tejksiążki,ajednocześnieuznaje,żeodpowiednieproceduryweryfikacyjnesą
gwarancjąjejwartościkształcącejiwychowawczej12.
9D.Waloszek,Reformaedukacjidzieci-czylikrajobrazwemgle,„ProblemyWczesnej
Edukacji”2009,numerspecjalny,s.18.
10BiblioteczkaReformy,nr8,s.5-8.
11Ibidem,s.13.
12Termin„konwencjonalnaperspektywabadawcza”zostałużytywodniesieniudodo-
minującejdotądteoriiimetodologiibadańpodręcznikaszkolnegoprzezniemieckiegoba-
daczaT.Höhne.Zob.idem,Schulbuchwissen.UmrisseeinerWissens-undMedientheoriedes
Schulbuches,HergestelltBooksonDemandGmbH,FrankfurtamMein2003,s.12.
11