Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Prolog
15
Tabiernapostawaświadczyławedługniegootym,żewRosjiniebyłochęt-
nychdoprzejęciawładzyorazżeLeninaorazTrockiegonieuważanozagroź-
nychinietraktowanoserioichsłówodążeniuwszelkimiśrodkamidozdobycia
władzy.Wkażdymrazieniezdziwiłygowszczęteprzezbolszewikówwdniach
16i17lipcaDpokojowedemonstracje”,któreuznałzaDlipcowąrewolucję”.
Rządztąpróbąsięuporał,ale,nacozwróciłuwagęFrancis,możnabyłouznać,
żeznastępnąjużsobienieporadzii,cogorsza,żemożetodoprowadzićdorzą-
dówterroru.
Cenązalipcowewypadkibyłyzmianywgabinecie.OdszedłksiążęLwow,
apremieremzszerokimiuprawnieniamizostałAleksandrKierenski.Szybkosię
jednakokazało,żeKierenskiniezdecydowałsięnazadaniebolszewikomdecy-
dującegociosu,któregosięspodziewano.NieoskarżyłLeninaaniTrockiego
ozdradęiniekazałichrozstrzelać,cowedługFrancisabyłobywłaściwymkro-
kiem.SamTrockinapisałpóźniej,żeD(ł)naszczęścienaszymwrogomnie
starczyłokonsekwencjianistanowczości”8.Kierenskiniestarałsięrównieżroz-
wiązywaćnajbardziejpalącychproblemów:trudnościzaprowizacjąmiastiist-
nieniadwuwładzy-KomitetówRobotniczychRad.Tamiękkapolitykapremiera
szybkosprowokowałareakcjęmianowanegoprzezniegonaczelnegodowódcy
generałaŁawraKorniłowa,mężnegoiutalentowanegowojskowego.Korniłow
domagałsięodKierenskiegoszerszychuprawnieńwceluzdyscyplinowaniaar-
mii,międzyinnymiprzywróceniakaryśmiercizadezercjęlubbuntnafroncie
czynatyłach.PlanowałprzywrócenieładuwPiotrogrodzieirozbiciebolszewi-
kównadalagitującychwwojskuzaobaleniemRząduTymczasowego.Wtym
celuKorniłowskierowałjedenzkorpusówwkierunkuPiotrogrodu.Toposunię-
cieKierenskiuznałzaDspisekKorniłowa”inatychmiastzdjąłgenerałazestano-
wiska,anastępnieoskarżyłozdradę.FrancisjednoznacznieoceniłsprawęKor-
niłowajakowielkibłądKierenskiego,któryzraziłdosiebiearmię,atakżekręgi
liberalneorazkonserwatywne.PozatymFrancisuważał,żestarcieKierenski-
Korniłowotworzyłodrogędozwycięstwabolszewików,gdyżKierenskiijego
ministrowienadalwierzyli,żeichwrógznajdujesiętylkopoprawejstronie
scenypolitycznejiżeniemożnaznimwypracowaćkompromisu.Tymsamym
spętalisobieręce.
TennastrójrząduKierenskiegodobrzecharakteryzowałarozmowaFrancisa
zTereszczenką,którąodbyli6listopada,kiedytobolszewicywłaściwiejużza-
kończyliprzygotowaniadoprzewrotu.DSpodziewamsiębolszewickiegowystą-
pieniatejnocy-powiedziałTereszczenko.Jeśliononastąpi,tomamnadzieję,że
zdołaciejestłumić-powiedziałem.Sądzę,żezdołamyjestłumić-powiedział
ministerzpozornymspokojem;aleuprzytomniłemsobiewpełni,podjakim
napięciemtenmłody[31lat-B.G.]człowiekżył,kiedynagledodał:Mamna-
dzieję,żeodbędziesięononiezależnieodtego,czyjezdławimy,czyteżnie.
Jestemzmęczonytąniepewnościąinapięciem”9.Tegodniapodałsiędodymisji
iwyjechałdoklasztorunarekonwalescencję.
8R.Pipes,Krótkahistoria,s.120.
9Tamże,s.178.