Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
RozdziałI
Tradycjeekonomiiliteratury
Ekonomialiteratury
Wkażdejdziedzinienaukitrafiająsiętematy,teorieimetodyba-
dawczeoambiwalentnym,widmowymstatusie–gdysięonichwspo-
mina,możnaoczekiwaćskrajnieróżnychreakcji:alboprzypomnienia,
żeflto”jużbyło(zsugestią,żewracaćniepowinno,aprzynajmniej
niewarto,bywracało),alboflto”ciąglewymagaopracowania,zbada-
nia,gdyżniktsiętymniezajmował.obieodpowiedzi–mimożetak
różne,boodwołująsięalbodoprzeszłości,albodoprzyszłości–mają
wspólnypunkt:eliminująteraźniejszość,czylidzisiejszą,aktualną
potrzebępodjęciakłopotliwegozagadnienia.Takasytuacjaprzytrafia
się,szczególniewPolsce,alenietylko,ekonomiiliteratury.Pierwsza
alternatywazwykleodwołujesiędosocrealizmu–jakbywkrótkim
czasiedominacjitejpoetykimiałsięzamknąćtematpracy,ekonomii,
gospodarki,aliteraturoznawstwoodczasówJanaKottaproblematyki
związkówliteraturyzhistoriąspołecznąigospodarcząpodejmować
niepowinno.Znaczącewtymgeściewydajesięzamknięcieekonomii
literaturywokresiepostrzeganymwhistoriiliteraturyjakoobcy,na-
rzucony,jakoprzerwawflnaturalnym”rozwojudwudziestowiecznej
literatury1.Drugapostawazdajesiębardziejprzyjazna,częstojednak
1
ZdzisławŁapińskipiszeoproblematyceekonomicznejwkontekściesocrea-
lizmu:flNajoczywistszyinajbardziejunasskompromitowanysposóbkorzystania
zekonomiitojednokierunkowewyjaśnianiesztukiprzezokolicznościgospodarcze.
Aleodrzucającdeterminizmjakopojęciezbytuproszczonelubnieporęczneprzez
swąniejasność,niemusimyzamykaćoczunazwiązkimiędzyobupostaciamiżycia
zbiorowego.Związkitesąbezsporne,choćzróżnicowane,zawikłane,częstoparadok-