Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
64
1.Poznanieduchowychfenomenóweudajmonologii...
życiaiwymagaodpoznającegofenomenologicznejredukcji,zwanej
epoche.Redukcjatapoleganaświadomymnwzięciuwnawias”
wszystkiego,coniejestbezpośredniodanewnaoczności,zatempo-
minięciuwszelkiejuprzedniejwiedzynatematdanegoprzedmiotu,
wszelkichuprzedzeń,sądów,niewyłączającnawetzałożeniaoreal-
nymistnieniupoznawanegoprzedmiotu,poto,bydotrzeć,zgodnie
zhasłemprogramowymtwórcyfenomenologii,nzpowrotemdorzeczy
samych”.Fenomenologicznaepocheniemanicwspólnegozabstrak-
cją:chodzionzobaczenie”nowegoprzedmiotu,anieojegoświadome
nwytworzenie”wprocesieabstrahowania.Rzeczsamamusibyćzaw-
szedanabezpośredniownaoczności,czyliwpoznaniuintuicyjnym.
Wielkimatutemfenomenologiijestto,żepozwoliłaetyceusamo-
dzielnićsięjakodyscypliniefilozoficznej,umożliwiającjejprzeprowa-
dzaniebadańnaukowychnadwartościamimoralnymi.Fenomenolo-
dzyzwróciliuwagęnietylkonapoznanie,aleteżnaodczuwanie
wartości.Twierdzili,żewiedzaowartościachmasweźródłowemocjo-
nalnejintuicjiwartości.Wskazalirównież,żeuczucianiesąnniższe”
wporównaniuzaktamirozumuisąnaswójsposóbracjonalne,gdyż
tooneinformująnaswswoistydlasiebiesposóbowartościach30.
PraceMaxaSchelerawykazały,żeuczuciasąnietylkofaktamipsy-
chofizycznymi,lecztakżeprzeżyciamipełnymisensu,którenieogra-
niczająsiędodoznańzmysłowych,alestanowiąjakościoworóżno-
rodnąsferęduchową.Przedmiotememocjonalnychprzeżyćniejest
wobectegonradość”czynlitość”,aleto,kuczemuteuczuciasiękie-
rują—wartościmoralne.
Fenomenolodzy,akcentujączwiązekuczućzwartościami,rzucili
noweświatłorównieżnawielezagadnieńpedagogicznych:wskazali
różnicę,jakazachodzimiędzypoznaniem,odczuwaniemapostępowa-
niemwzgodziezwyznawanymiwartościami.Proceswychowania
musiodtąduwzględniaćprawdę,żewrażliwośćaksjologicznaczłowie-
Własnośćkonstytutywna—własnościkoniecznedowyodrębnieniadanegoga-
tunku.Niesątowłasnościwspólneegzemplarzomdanegogatunku,lecztylkote,
któreprzysługująimzkonieczności,np.bycieczworonogiemjestkonstytutywną
własnościąMruczka.A.NOWACZYK:Poławianiesensuwfilozoficznejgłębi.Łódź,Wy-
dawnictwoUniwersytetuŁódzkiego,2006,s.31—32.
Istota—wfenomenologii—aspekty,elementynrzeczy”.Fenomenologicznaistota
niejestżadnąnukrytąistotą”,alejawisięobserwatorowijasno,jestczymś,cosamo
sięukazuje.Fenomenologicznepojęcieistoty—bardziejobszernezakresowo—to
fundamentalnastrukturaprzedmiotu.Wszystko,cokonieczne(takżeArystotelesow-
skiewłasności),ujmujesiętujakonistotę”.Istotawykluczadwarodzajeczynników:
istnienieito,coprzypadkowe.Por.J.BOCHEŃSKI:Współczesnemetodymyślenia...,
s.36.
30A.SIEMIANOWSKI:Szkicezetykiwartości...,s.37.