Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Wstęp
PoprzeczytaniuksiążkiTomaNicholsaTeDeathofExpertise.TeCampaign
againstEstablishedKnowledgeandWhyItMatters,wydanejw2017roku,za-
częłamzuwagąprzyglądaćsiętemu,wjakisposóbwpolskichmediach-
zwłaszczawserwisachinformacyjnychróżnychstacjitelewizyjnych-ichdys-
ponenciidziennikarzekorzystajązregułypowoływaniasięnaekspertów
podczasprezentowaniainformacjiootaczającejnasrzeczywistości.Obser-
wacjetedoprowadziłymniedowniosku,żewrazzpostępującąmediokracją
mamydoczynieniatakżeznasilającąsięekspertokracją.Iniebyłobywtym
niczłego,gdybynieto,żemediaodwołująsiędoekspertówgłówniewcelu
uwiarygadnianiaprzedstawianejwnichwizjirzeczywistości,aniedlajejwy-
jaśnianiairzeczowegoinformowania.
Jakpokazujehistoria,ekspercizawszeodgrywaliznaczącąrolęwspołe-
czeństwie,jednakanalizująctozjawisko,możnazauważyć,żerosłaonawraz
zespecjalizacjąiskomplikowaniemnaszegożycia.Znamiennypodtymwzglę-
dembyłrok1873,wktórymzmarłJohnStuartMill-brytyjskiekonomista,
myślicielpolitycznyifilozof,uważanyzaostatniegoczłowiekacieszącegosię
opiniąkogoś,ktowiewszystko.Dzisiajjesttowręczniemożliwe,gdyżpoepo-
kachpowolnejkumulacjiwiedzazaczęłaprzyrastaćwtakzawrotnymtempie,
żekoniecznestałosięodwoływaniedowiedzyinnych-tych,którzyniądys-
ponują.Przezlatabylinimiopinionleaders,uczeni,księżaczywłaśnieeks-
perci.JużJürgenHabermas(2005b,s.234)pisał:nWdzisiejszymdyskursie
publicznymmamydoczynieniazdominacjąkultury,którąmożemyokreś-
lićjakokulturęekspercką”
.Dziejesiętak,gdyżwponowoczesnościekspertto
nposiadaczwiedzy”
,którawdobiespołeczeństwainformacyjnego,jakrównież
pogłębiającegosięryzykajestniezbędnadojegoredukowaniairadzeniasobie
wcorazbardziejskomplikowanymiwyspecjalizowanymświecie.Coważne,
wnaukachspołecznychkategoriaekspertawiążesięnietylkozwiedząiproce-
samikomunikacyjnymi,lecztakżezesprawowaniemwładzy.Ekspertbyłina-
daljestpostrzeganyjakoten,którysprawujewładzęlubzyskujenaniąwpływ,
leczniesiłąiprzemocą,azewzględunaposiadanąwiedzę,autorytet,prestiż,
doświadczenieczyzdolnośćprzekonywaniainnych.
Tenpotencjałdośćwcześnieodkryliludziemediów,którzypowoływalisię
naekspertówwceluuwiarygadnianiawłasnejwizjirzeczywistości.Jakwiado-
mo,dziennikarstwozawdzięczaswojąpozycjęwświeciespołecznymtemu,że
7