Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
główniezChin,awrazzrzeczamiczypojęciamiprzybywałydoJaponiirównieżich
chińskienazwy.Licznezapożyczeniazchińskiego,główniezzakresunomenklatury
prawno-administracyjnejibuddyjskiej*,ciągnąsięconajmniejodVIw.Prawdo-
podobniejeszczewcześniejzostałateżprzejętapewnaliczbawyrazówzzakresu
kulturyrolniczej,równieżprzeszczepionejtuzChin,alepowiązaniajęzykowe
wtejdziedzinieniesąjeszczedokładnieopracowane.Literaturapięknanatomiast,
awszczególnościpoezja,jeszczeniemaldoXIIIw.bardzomałokorzystałazesłow-
nictwaobcego.Doopisulirycznychprzeżyćizwykłychwydarzeńwystarczaławzu-
pełnościskarbnicawyrazówrodzimych.Względnajednakczystośćjęzykaliteratury
sprzedXIIIw.nieświadczyotakiejżeczystościmowypotocznej.Tuwpływobcych,
aleświeżychsposobówekspresjibyłprzemożny,takżezbiegiemlatujawniałasię
corazwiększarozbieżnośćmiędzyjęzykiemmówionym(zwłaszczapozastołecznym)
ajęzykiempiśmiennictwa.ToteżgdypodkoniecXIIw.poarystokracjidworskiej
innawarstwaspołeczna,szlachtawojskowa,poczynabyćodbiorcąnowejliteratury
pięknej,aznaczeniestołecznegoośrodkakulturalnegoupada,językpotocznyzaczy-
nastawaćsięjęzykiemliteratury.Znajdujemywnimnarazmnóstwowtrętówsino-
japońskich,doktórychówczesnyodbiorcawpełniprzywykł,itonietylkowzrokowo,
alerównież–anawetprzedewszystkim–słuchowo(wiadomonaprzykład,żepierw-
szewersjetrzynastowiecznychrapsodówrycerskichśpiewalipoobozachślepcy
przydźwiękulutni–biwa).Równieżidzisiejszyjęzykjapoński,zwłaszczawzakresie
naukiitechniki,niemożesięjużobejśćbezznakówsinojapońskich,którestanowią
podobnookoło75%całegosłownictwa.
Równocześniezachodziłinnyproces:wielewyrazówrodzimegopochodzenia
wychodziłostopniowozużycia,innezmieniałyswąpostać,jeszczeinnewchodziły
wtrwałezłożeniazinnymiwyrazami,oznaczającnowepojęcia,przedtemnieznane.
Należyjeszczewspomniećozmianachznaczeniowychprzyczyniającychsięrównież
dorozwojusłownictwa.Zresztąprocesytegorodzajuzachodziłynierazkomplekso-
wo,tzn.danywyrazzmieniałczasamiipostać,iznaczenie,albozostawałzapożyczo-
nyiwchodziłwzłożeniazinnymiwyrazami.
Wartojeszczewspomnieć,żeodXVIw.weszłodojapońskiegojęzykaniecozapo-
życzeńeuropejskich;wdrugiejpołowieXIXw.falaeuropeizmów,podwpływem
początkowejprzewaginaukiitechnikieuropejskiej,wzmogłasię,apodrugiejwojnie
*BuddyzmdocierazIndiidoJaponiiprzezAzjęCentralną,ChinyiKoreęwpoł.VIw.n.e.Przyj-
mujesiętugłównietzw.mahājāna,czylikierunekpropagującyboskącześćdlaBuddyijego
wcieleń.
19