Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Wybraneproblemywycenywrachunkowości…
11
wycenyhistorycznejsposóbmierzeniawydajnościiprezentowaniainformacji
wsprawozdaniachfinansowych.
Celemwycenywwartościgodziwejjestpoprawainformacjidostarczanych
przezsprawozdaniafinansowegłówniedlainwestorów.Modelzostałstworzony
dlapotrzebinformacyjnychinwestorówwceluułatwieniaimpodejmowania
decyzjiinwestycyjnych.Wartośćgodziwajestwartościądlainwestorów.Repre-
zentujenajlepsząmiaręwartościinformacjidostarczanychimjakogłównym
obecnieużytkownikomrachunkowości,ponieważwyrażaichnadziejeodnoszą-
cesiędozainwestowanegokapitałuwsytuacjiryzykainiepewności
5.Informa-
cjezesprawozdańfinansowychpowinnyprzedstawiaćrzeczywistąwartośćeko-
nomicznąskładników,tojestwartośćmożliwądouzyskania(realizacji).
Żądaniatesązasadne,gdywycenawwartościgodziwejodbiegaistotnieod
wycenywcenachhistorycznych.Wycenawwartościgodziwejrodzitrudności
technicznezwiązanezkorygowaniemwartościskładnikówinplusiinminus.
Wramachtejwycenypriorytetemjestustalenieźródłainformacjiowartości
godziwejdanegoskładnika,cowiążesięzokreśleniemistnieniabądźnieistnie-
niadlaniegoaktywnegorynku.Rynekaktywnycechujesię:(1)obrotemakty-
wamiojednorodnymcharakterze,(2)wkażdymczasiemożliwościąznalezienia
chętnegonabywcyisprzedawcy,(3)dostępnościąpublicznąinformacjiocenach
transakcji.Cenarynkowapowstajewówczas,gdydladanegoskładnikaokreśla
jąaktywnyrynek.Jeżelidladanegoskładnikanieistniejeaktywnyrynek,to
wartościągodziwąjestcenaustalananarynkuhipotetycznym,tzn.nawarun-
kachtransakcjirynkowej.Wartośćgodziwąustalasięnierzadkoszacunkowo
przyużyciumodelimatematycznych.WPolscezawartośćgodziwąprzyjmuje
siękwotę,zajakądanyskładnikaktywówmógłbyzostaćwymieniony,azobo-
wiązanieuregulowanenawarunkachtransakcjirynkowejmiędzyzainteresowa-
nymiidobrzepoinformowanymi,niepowiązanymizesobąstronami
6.
Nakoniecznośćwykorzystywaniacenhistorycznychdlacelówdecyzyj-
nychwskazująwynikibadańnatematstosowaniawartościgodziwejwpolskich
jednostkachgospodarczych,zktórychjednoznaczniewynika,żedopodejmo-
waniadecyzjipotrzebnesąobiekategorie.Uznaniewartościgodziwejzawiary-
5
M.Gmytrasiewicz:DyskusyjnemetodyustalaniaiprezentacjiwartościwedługMiędzynarodo-
wychStandardówSprawozdawczościFinansowej.ZeszytyTeoretyczneRachunkowości,tom
53(109).StowarzyszenieKsięgowychwPolsce,Warszawa2009,s.68.
6
Ustawazdnia29września1994r.orachunkowości,art.28ust.6.Dz.U.z2011r.,nr199,poz.
1175zezm.Ustawaorachunkowościprzewidujeteżstosowaniewwycenienastępującychka-
tegoriicenowych:cenanabycia/zakupu(art.28ust.2,art.34ust.1),kosztwytworzenia(art.28
ust.3),cenasprzedaży(art.28ust.2),cenasprzedażynetto(art.28ust.5),wartośćgodziwa
(art.28ust.6),kurswalutyobcej(art.30),kwotawymagającazapłaty(art.28ust.1pkt7i8),
wartośćnominalna(art.28ust.1pkt10),uzasadniona,wiarygodnieoszacowanawartość(art.28
ust.1pkt9).Szczegółowawycenaposzczególnychskładnikówaktywówipasywówlubich
grupnadzieńbilansowyprzebiegazgodniezart.28.ust.1.pkt.1-10Ustawyorachunkowości.