Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
A.Zawiślak,Wybranezagadnieniazpedagogikispecjalnej,Kraków2009
ISBN:978-83-7587-189-0,©byOficynaWydawnicza„Impuls”2009
14
Wybranezagadnieniazpedagogikispecjalnej
ciwieństwiedonormbiologicznych(fizycznych)–najbardziejzależąoddecyzjisu-
biektywnych,dlategoteżwnajwyższymstopniugroziimto,żezrodząsięwokółnich
kontrowersje.
Normyetycznewwęższymznaczeniuokreślająto,copowinnobyć[…]Obliczalność
(nie:możliwośćuzasadnienia!)jesttutajwykluczona,gdyżchodzionormysubiektywne
ijakościowe.Normyetycznealbotakzwanewartościsąistotneszczególniedlapeda-
gogicznegowyznaczaniacelówidziałalnościwychowawczej.
Normybiologiczne,podobniejakspołeczne,okazująsięnormamiwartościującymi.
[…]Zaburzeniauchodząogólniezaodchyleniaobniżającewartość.Problemstosowa-
nychwspołeczeństwienormniepolegananormachsamychwsobie,lecznaobchodzeniu
sięznimi.Cosięzaśtyczytraktowanianormstatystycznych,należytaksamobrać
poduwagęokreślonemiary.Ważnejest,naprzykład,abywiedzieć,żekażdadefinicja
normalnościpowinnabyćuznawanazaspecyficzniepowszechnieobowiązującąistałą.
Oznaczato,żewszystkiejednostki,którychdotyczyokreślona(zdefiniowana)nor-
ma,należyuznaćza»normalne«,tozaśodnosisiętylkodookreślonejgrupyjednostek.
[…]Znaczyto,żetakiestandardyniemogąsięzmieniaćwzależnościodczasu,miejsca
czyinnychwarunków.Wrazztymrodząsięproblemy,gdypierwotnegrupyodniesienia
czystandardyzostająrozszerzoneiprzeniesionenainne,naprzykładulegająuogólnie-
niu,obejmująccałąosobę.Dlategokryteriumnormalnościnależystosowaćznajwiększą
ostrożnością.Wobszarzespołecznymmaonobardzoograniczonąważność,wywołuje
teżraczejnieporozumieniaipowodujefałszyweinterpretacje,anawetszkody.
Nanowoiniebezpośredniowprowadzonezostałopojęcienormalnościwdziedzinie
pracyzupośledzonymizasprawąterminu»normalizacja«.Zawartejestwtymzadanie
społeczneipolityczne(normaidealna),odnoszącesiędotego,żewspólneżyciezludźmi,
uktórychwystąpiłojakieśupośledzenielubinneodchylenie,powinnouchodzićzaczęśćnor-
malnegozadaniaspołeczeństwa.Bycieupośledzonymtoteżnormalnezjawiskospołeczne”.
(Speck,2005,s.202–204)
Statusteoretycznypedagogikispecjalnej
jakonauki
Teoretycznystatuspedagogikispecjalnejjestkonsekwencjąfaktu,
iżjesttodyscyplinapedagogiczna,wzwiązkuztymjejnaukoweobliczejest
tożsamezinnyminaukamipedagogicznymi,chociażjednocześnieposiadaona
swojąspecyficznąodrębność.
Zewzględunazainteresowanieczłowiekiemjakoistotąpodlegającąwszystkim
prawomcharakterystycznymdlagrupludzkichnależydonaukspołecznych.Jed-
nocześniejestniewątpliwienaukąhumanistyczną,dlaktórejnajważniejsząkwestią
jest„uczłowieczeniejednostkiludzkiej”poprzezrealizacjępostulatówpedagogiki
ipsychologiihumanistycznejzawartychwhasłachsamourzeczywistnienia,auto-