Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
icharakterwszystkimkolejnym,nieprzedstawiaaniśladutego,cojest
zwyklerozumianepodnazwą„rycerskość”.
Ośmielamysiętwierdzić,żewyprawykrzyżoweniewywodziłysię
zrycerskości,apierwszakrucjata,najważniejszaznichita,która
nadałatonicharakterwszystkimkolejnym,nieprzedstawiaaniśladu
tego,cozwyklerozumiesiępodpojęciemrycerskości,aniśladutego,
coraczejwyobraźnianiżwiedzaBurke’aopisałajakoucieleśniające
„wspaniałomyślnąlojalnośćwobecrangiipłci,dumnąuległość,
dostojneposłuszeństwoitopodporządkowanieserca,które
utrzymywałoprzyżyciu,nawetwsamejniewoli,duchawzniosłej
wolności–tęwrażliwośćzasad,tęczystośćhonoru,któraodczuwała
plamęjakranę,którainspirowałaodwagę,podczasgdyłagodziła
dzikość,którauszlachetniaławszystko,czegodotknęła,ipodktórą
samawadastraciłapołowęswojegozła,tracąccałąswojąohydę”.
NiewielezpewnościąwieoXIwiekuijegoduchuten,ktomoże
przypuszczać,żejakakolwiekczęśćpowyższegoopisuodnosisię
dotych,którzymaszerowalizbrojniedoAzji,abyuwolnićgrób
Chrystusa;niewielemusiałprzeczytaćzGestaTancredi4Radulphusa
Cadomensa,którymożesobiewyobrazić,żetenwalecznywojownik,
jakimniewątpliwiebył,byłtakżezwierciadłemrycerstwa.
Rycerskośćiwyprawykrzyżowerozpoczęłysięwtymsamym
stuleciuiwywodziłysięztegosamegoźródła.Niebyłyone
przyczyną,leczskutkiemtejsamejprzyczyny,aprzyczynątąbył
feudalizm.Feudalizmwpajał„dumnąuległość,pełnegodności
posłuszeństwo”itd.,którestopniowoidealizowałysięwrycerskość.
Wywarłonwumyślewasalazasadydotycząceprawiwłasnościjego
pana,którezdawałysięusprawiedliwiaćisankcjonowaćŚwiętą
Wojnę.Zanimjednakwyjaśnimysposób,wjakidziałałtenmotyw,
musimyzatrzymaćsięizwrócićuwagęnainnązbieżnąprzyczynę
wyprawkrzyżowych,bezktórejbyćmożenigdyniezacząłby
funkcjonować.
Człowiekwewszystkichepokachkierujesięsilnymimpulsem
swojejnatury,abyodwiedzaćmiejsca,którewyróżniałysięjakosceny
wielkichisławnychwydarzeńlubsiedzibywybitnychosobistości.
Działanietegonaturalnegouczuciajestjeszczesilniejsze,gdyłączysię
jezreligiąipowstajeprzekonanie,żeobiektjegoczcizostaje
uczczonyprzeztenaktiwtensposóbzostajezapewnionajego
przychylność.Dlategoteżstwierdzamy,żepielgrzymka,czylipraktyka
odbywaniadalekichpodróżydosłynnychświątyńiinnychmiejsc