Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Charakterifunkcjepośredniegoogniwaadministracji
deli138.Sąto:1)ustrójpołudniowoniemiecki(Bawaria,Badenia-Wirtembergia,
Nadrenia-Palatynat,Saara,Saksonia,Saksonia-Anhalt,Turyngia),2)ustrójko-
misjipowiatowej(Branderburgia,Hesja,Meklemburgia-PomorzePrzednie,Szle-
zwik-Holsztyn)oraz3)ustrójdyrektorski(PółnocnaNadrenia-Westfalia,Dolna
Saksonia).Zasadniczymelementemróżnicującymmodeleustrojowepowiatów
wNiemczechjestpozycjaizakreswładztwastarostyorazradypowiatu139.
PowiatywNiemczechczerpiądochodygłówniezpodatkówiopłatlokal-
nych(np.częśćpodatkówodprzedsiębiorstwlokalnych),jakrównieżzdotacji
przekazywanychimodrządówlandównarealizacjęzadańzleconych140.Nadzór
naddziałalnościąpowiatówsprawująprezydenciregencjiorazministrowiespraw
wewnętrznychposzczególnychlandów(wzakresiezadańzleconychprzezlandy).
Nadzórjestsprawowanypodkątemlegalnościorazfachowości141.
Kolejnympaństwem,wktórymfunkcjonujepośredniszczebeladministracji
terytorialnej,jestFrancja.Francuskisamorządterytorialnymadługątradycję,po-
nieważjużwokresienapoleońskimpojawiłysiępierwszestrukturysamorząduna
szczeblugminyidepartamentu(jednakbyłtosystemdośćscentralizowany).Pod
koniecXIXwiekuuchwalonoustawyogminachidepartamentach,cozapocząt-
kowałorozwójdemokracjilokalnejweFrancji.Tamtejszysamorządterytorialny,
zewzględunaswąspecyfikę,zaliczasiędopołudniowoeuropejskiegomodelu
samorząduterytorialnego.Obecnykształtsamorząduzostałzdeterminowanypro-
cesemreformadministracyjnychrozpoczętychnapoczątkulatosiemdziesiątych
XXwieku.Funkcjonujeonnatrzechszczeblach:gminy,departamentuiregionu.
Szczeblempośrednimadministracjiterytorialnejjestdepartament142.
DepartamentweFrancjiposiadapodstawyprawnewkonstytucjiRepubliki
Francuskiejorazwustawachszczególnych143.ObecnieweFrancjijest96depar-
138DokońcalatdziewięćdziesiątychustrójpowiatówwNiemczechbyłopartybyłnaczterech
modelach:1)ustrojuwydziałupowiatowego,2)ustrojuoszczególnejrolistarosty;3)północnonie-
mieckimustrojuzistotnąrolądyrektora,4)południowoniemieckimustrojuoszczególnejrolirady
powiatowej,por.:J.Wojnicki,dz.cyt.,s.155–156.
139Szerzej:B.Dolnicki,Samorząd…,s.317–318.
140Por.:H.Seitz,SubnationalgovernmentbailoutsinGermany,CenterforEuropeanIntegration
Studies1999,Workingpaper,B20,s.6–9;zob.także:E.Ruśkowski,Samorządterytorialnyifinan-
selokalnewNiemczech,[w:]Finansekomunalnewwybranychkrajacheuropejskich,red.E.Ruś-
kowski,Białystok1997,s.27–28.
141J.Wojnicki,dz.cyt.,s.159.
142Por.:J.Wojnicki,dz.cyt.,s.125–126;L.Budd,Regionalgovernmentandperformancein
France,„RegionalStudies”1997,nr2,s.188;P.LeGalès,SearchingforapostJacobinstateEuro-
peanrestructuringandpressuresfrombelow,ThecouncilofEuropeanstudies2002conferenceof
Europeanists,march2002,Chicago,www.columbia.edu,s.16–18.
143Art.72KonstytucjiPiątejRepubliki,por.:Managingacrosslevelsgovernment–countrycase
studies.France,www.oecd.org,1997,s.199.
43