Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Wprowadzenie,czylisłówkilka
oprzesłankachizałożeniach
7
nDoświadczeniesztuki”toterminznaczeniowozłożonyipojemnylZłożony,ponieważ
współtworzącegoelementy/pojęcianiepoddająsięłatwozdefiniowaniuczydookreśleniul
Dotyczytozarównokategoriidoświadczenia,jakisztukilZłożonyzewzględunasemantycz-
nąróżnorodnośćobupojęć,ichhistorycznąorazaktualnądefinicyjnąwielopostaciowość
iteoretycznekonkretyzacjelZłożonyzuwaginanintegracyjnąrolęobukategorii—do-
świadczeniaisztukidlaróżnychdziedzinhumanistyki”1;zewzględunaichautonomicz-
ne,aleteżwspólnotowekonkretyzacje,złożonytakżezewzględunaswoistośćtego,co
zpojęciemtymwiążą(lubmogąwiązać)określoneobszarykulturyartystycznej,nurty,
tendencje,wreszcieposzczególnedziedzinyidyscyplinynaukowelJednakprzycałejtej
złożonościiwielopostaciowości,jakkolwiekbytegoniedefiniowaćirozważać,zpewnością
możemyzałożyć,żedoświadczeniesztukijakotakiebędzieniezmienniedoświadczeniem
interpretacjilSkądtoprzeświadczenie,dlawieluconajmniejryzykowne?Problematyczne
równieżzuwaginafakt,żesamopojęcieinterpretacjipozornieniewielenamtutajwyjaś-
nia,zważywszy,że—podobniejaksztukaidoświadczenie—takżeniejestjednoznaczne
semantyczniei,cowięcej,„należy—jakzauważaWojciechKalaga—dotychkategorii
paradygmatuwspółczesności,któreprzeszłynajbardziejradykalnątransformację;zczyn-
nościprzygodnejiwybiórczejstałasięinterpretacjaegzystencjalnąkoniecznością”2lSkąd
zatemtapewność,niemalniestosownanagrunciehumanistyki,bądźcobądźpromującej
różnesposobymyśleniairóżnepunktywidzenia?
Przedewszystkimstąd,popierwsze,żedziświemy,iżniemadoświadczeniapozainter-
pretacjąinicniejawinamsięnieinterpretowanelPodrugie,ponieważpostrzeganieczego-
kolwiekjesttożsamezinterpretacjąlWszak—przypominanamMartinHeidegger—nkażde
zwykłedostrzeżenieczegoś[ł]jest,samowsobie,jużrozumieniemiinterpretacją[ł]l
Kiedymamydoczynieniazczymś,samowidzenierzeczy,któresąnamnajbliższe,niesie
wsobiestrukturęinterpretacji”3lPotrzecie,dlategożeniemożemyunieważnićaktywności
interpretacji,niemożemyjejzawiesić,wyłączyć,zagłuszyć,nieuwzględniającjednocześnie
naszychprzesłanekiwiedzyuprzedniej,albowiemnigdynieznajdziemysięwnpunkcie,
wktórymniefunkcjonowałbyżadenzbiórzałożeńinterpretacyjnych”4lPoczwarte,dzieje
1
AlZeidler-Janiszewska:SłowowstępnelW:Nowoczesnośćjakodoświadczenie.Dyscypliny,paradygmaty,
dyskursylRedlAlZeidler-Janiszewska,RlNycz.Warszawa2008,s.7.
2
W.Kalaga:MgławicedyskursulPodmiot,tekst,interpretacja.Kraków2001,s.19.
3
Cyt.za:K.Rosner:Hermeneutykajakokrytykakultury.Heidegger,Gadamer,Ricoeur.Warszawa1991,s.37.
4
SlFish:Zwykłeokoliczności,językdosłowny,bezpośrednieaktymowy,to,conormalne,potoczne,oczy-
wiste,zrozumiałesamoprzezsięiinneszczególneprzypadkilPrzełlMlSmoczyńskilW:SlFish:Interpretacja,
retoryka,polityka.EsejewybranelRedlAlSzahaj.Przeł.K.Abriszewskiiinni.Kraków2008,s.36.
Wprowadzenie,czylisłówkilkaoprzesłankachizałożeniach