Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
18
Promieniotwórczośćnaturalnawśrodowisku
1.1.Naturalneszeregipromieniotwórczewprzyrodzie
Pierwiastkamipromieniotwórczymistosunkowoszerokorozpowszechnio-
nymiwprzyrodziesąuranitor.Czasichżyciajestporównywalnyzokresem
istnieniaZiemi.Znaleźćjemożnawskałach,glebie,wodachpodziemnychipo-
wierzchniowych.Środowisko,wktórymradionuklidyznajdująsięwrównowa-
dzepromieniotwórczejcharakteryzującejsięjednakowymstężeniemaktywności
izotopówpochodnychimacierzystych,zawierarównieżwszystkiepierwiastki
szeregupromieniotwórczego.Protoplastaminaturalnychszeregówsą:232Th,
238U,235U.Każdaztychtrzechrodzinpromieniotwórczychrozpoczynasięod
pierwiastkapromieniotwórczegoobardzodługimczasiepołowicznegozaniku,
któregorozpadzapoczątkowujełańcuchkolejnoposobienastępującychsekwen-
cyjnychrozpadówαi.orazprzemianjądrowychjednychpierwiastkówpromie-
niotwórczychwdrugie(tabela1).Szeregneptunowyniewystępujejużwprzy-
rodzie,ponieważczaspołowicznegozanikuprotoplastytejrodziny237Npjest
o4rzędywielkościmniejszyodwiekuZiemi.Jednak,zewzględunapróbne
wybuchynuklearnedokonywaneprzezczłowieka,dostarczanyjestdośrodowi-
skaradionuklid241Pu.Wwynikurozpadutegoizotopu(241Pu→241Am→237Np)
szeregneptunowymożezostaćodtworzony.Zewzględunakrótszyokres
połowicznegozaniku235Uwstosunkudo232Thi238Unuklidyszereguurano-
wo-aktynowegosąobecnewśrodowiskuwmniejszychilościachniżnuklidy
zszereguuranowo-radowegoitorowego.Rysunki113przedstawiajątrzysze-
regipromieniotwórczewystępująceobecniewprzyrodzie(RadionuclideData
1997;Firestone,Shirley1996).
Tabela1.Charakterystykaszeregówpromieniotwórczych(Fi-
restone,Shirley1996)
Torowy
Uranowo-radowy
Uranowo-aktynowy
Neptunowy
Nazwaszeregu
Protoplasta
232Th
238U
235U
237Np
1,405·1010
4,468·109
7,038·108
2,140·106
T
1/2[lata]
Równowagapromieniotwórczapomiędzypierwiastkamimożebyćtrwałalub
przejściowa.Gdymacierzystypierwiastekpromieniotwórczymaczaspoło-
wicznegozanikudużowiększyodczasupołowicznegozanikuradionuklidupo-
chodnego(T1/2(1)>>T1/2(2),czyliλ2>>λ1),tomożezostaćosiągniętystanrów-
nowagitrwałej(wiekowej).Jeżeliradionuklidmacierzystyjestowielebardziej
długożyciowy(λ1≈0)odpochodnego,tojegoaktywnośćprawiecałyczasjest
stała.Aktywnośćsubstancjipochodnejnatomiastpoczątkowonarastaipokilku
czasachpołowicznegozanikumożezostaćosiągniętystanrównowagipromie-