Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
odojrzewającymaliansieniemiecko-radzieckim,któryjego
zdaniemgroziłwybuchemwojnyonieobliczalnych
konsekwencjach,równieżdlapaństwaniemieckiego.Czy
argumentacjęvonHerwarthamożnauznaćzawiarygodną,ito
wsytuacji,gdybrakujeniezbitychdowodówumożliwiających
weryfikacjętychstwierdzeń?Niżejpodpisany,poznawszyvon
Herwartha,jegobiografięikulturowy
background
,atakże
dostępneźródłaiwielojęzycznąliteraturęprzedmiotu,dajevon
Herwarthowiwiaręwtymzakresie.
Niemniejjednakniemożnanieodnotowaćfaktu,żeistnieje
odmienna,równieżniemającapodbudowyźródłowej,alenaswój
sposóblogicznapróbawyjaśnieniaprzyczynpostępowania
niemieckiegodyplomaty.Napolskimgrunciepodjąłsiętego
zadaniaEugeniuszGuz–byłydziennikarz,wieloletnikorespondent
polskiejprasywRepubliceFederalnej,atakżetajny
współpracownikwywiaduPRL-u7.
JegozdaniemvonHerwarthodgrywałwdramatycznymokresie
przedwybuchemIIwojnyświatowejrolęlistonosza,którego
zadaniembyłoprzekazywanienazlecenievonRibbentropa
informacjiodojrzewającymzbliżeniuniemiecko-radzieckim.Miały
oneprzestraszyćpaństwazachodnieiodwieśćjeodzamiaru
przyjściazpomocąPolsce.Gdybytakbyło,vonRibbentrop
osiągnąłbyswójcel:państwazachodnieniezrobiłyjesienią
1939rokuniczego,comogłobyocalićPolskę,wystawionąnaatak
dwóchtotalitarnychsąsiadów.Wprzytoczonejsprawiepozostało
wieleznakówzapytania,byćmożedotarciedonieznanychdotąd
aktsłużbspecjalnychNiemiec,USA,ZSRRiWielkiejBrytanii
pozwoliłobyznaleźćprzekonująceodpowiedzi.Naraziepozostaje
aktualnywprzypadkuvonHerwarthadylemat:odważnypatriota
czyzdeklarowanyagent8?
Początkowohistorycy,budujączrąbfaktówpodstawowychwtej
kwestii,bazowalinazachowanychaktacharchiwalnychTrzeciej
Rzeszy.Poponadpółwieku,napoczątkulat90.XXwieku,okazało
się,żerównieżstronaradzieckadysponujeparalelnymi
materiałami.Wśródnichznalazłsię,czemuusilniezaprzeczano
wMoskwieprzezwieledziesięcioleci,radzieckiegzemplarztajnego
protokołudopublicznieogłoszonegopaktu9.Oilepodany
dopublicznejwiadomościtekstpaktuonieagresjimiędzy
NiemcamiaZwiązkiemRadzieckimbyłdokumentemtypowym,
niezawierającymszczególnychrewelacji,otyletajnyprotokół
skrywałwsobiezapowiedźprawdziwegotrzęsieniaziemi,
amówiącwprost–wybuchukonfliktuwojennegonawielkąskalę.
Obajpartnerzyporozumielisięcodoustanowieniastrefwpływów
naszerokorozumianymobszarzeEuropyŚrodkowo-Wschodniej.
Przewidzianopodziałterytoriumpaństwapolskiegowzdłużlinii