Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
10
Wprowadzenie
niemielitakkorzystnejsytuacjidlarealizacjiswoichinteresównarodowych.
Zpolitykipolskiejzniknąłkosztownydylemat,któryzmuszałdowyborumię-
dzybezpieczeństwemarozwojem.Zwłaszczawpożegnanej(w1989r.)epoce
realnegosocjalizmuizimnowojennegopodziałuEuropyówwybórbyłbardzo
kosztowny.WtedyzabezpieczeństwonaszejgranicyzachodniejnaOdrzeiNysie
Łużyckiej,gwarantowaneprzezZwiązekRadziecki,musieliśmypłacićwysoką
cenęułomnegorozwojuekonomicznegoiograniczonejsuwerenności.
Dziękiprzemianomdemokratycznym,zapoczątkowanymustaleniamiDokrą-
głegostołu”zwiosny1989r.,Polskaweszłananowądrogęrozwojuirozpo-
częłaprowadzeniepolitykizagranicznejodpowiadającejaspiracjomwłasnego
społeczeństwa.Totapolitykazagranicznaskierowałanaszkrajnanowetory,
któreprowadządziśjużnietylkonaZachód,lecztakżepocałejstrefieeuro-
atlantyckiej.PrzystąpieniePolskidoNATOiUniiEuropejskiejstałosięteżbar-
dzoistotnymelementemrekonfiguracjicałegoładueuropejskiego.Obecnienie
majużniewidzialnejDżelaznejkurtyny”,dzielącejEuropęnaWschódiZachód.
EuropaŚrodkowastałasięczęściądemokratycznegoZachodu.
Zracjitego,żePolskajestpołożonanawschodnichobrzeżachNATOiUE,
wielkimwyzwaniemdlajejpolitykizagranicznejjestdalszeposzerzaniestrefy
pokoju,bezpieczeństwaidobrobytunaWschód.Stratedzygłowiąsięjakto
robić,czypoprzezekspansjęzachodnichstrukturwielostronnychnaobszar
poradziecki,stowarzyszenieznimikrajówwschodnich,czytylkopoprzezpart-
nerskąwspółpracę;zastanawiająsię,jakrównocześniezapewnićbezpieczeństwo
naszegopaństwaizachowaćotwartośćnaRosjęiinnepaństwawschodnie.
Dzisiaj,zwłaszczapokryzysiefinansowym(którytakdotkliwieodczuły
gospodarkiZachodu),kosztownejinterwencjiwojskowejUSAwIraku,niepo-
wodzeniachNATOwwojniewAfganistanieikryzysiewewnętrznymwUnii
Europejskiej,nadchodziczasrefleksjinadsposobamiwzmocnieniaZachodu.
Nowychrozwiązańtrzebaszukać,tymbardziejżewyrosłykonkurującezUSA
iUEnowewschodzącemocarstwa(zwłaszczaChinyiIndie).DlategoRosja
ipozostałepaństwaporadzieckiejawiąsięcorazwyraźniejjużniejakoczyn-
nikiniestabilnościizagrożeńdlabezpieczeństwamiędzynarodowego,alejako
korzystnipartnerzydlaZachodu,wtymdlaPolski.Tooznacza,żepowstajeszansa
zbudowaniapewnejwspólnotybezpieczeństwairozwojuwcałejstrefieeuro-
atlantyckiejieurazjatyckiej,rozciągającejsięodVancouverudoWładywostoku.
Alezanimpolscydecydencidojrzejądopotrzebypodjęciatakiejpolitykizagra-
nicznej,powinniprzyswoićsobieideęznanegoamerykańskiegopolitologa
CharlesaA.Kupchana,którynapisałbardzociekawąksiążkę,szukającąodpo-
wiedzinakluczowepytanie:jakuczynićwrogówprzyjaciółmi,potobyzbu-
dowaćtrwałypokój?1.Czylinajważniejszymproblememdlapolskiejpolityki
zagranicznejwdrugiejdekadzieXXIwiekujestpolitykawschodnia,zwłaszcza
wobecRosji,gdyżstwarzaonaszansenazapewnienieoptymalnegobezpie-
1Ch.A.Kupchan,HowEnemiesBecomeFriends:theSourcesofStablePeace,PrincetonUni-
versityPress,Princeton-Oxford2010.