Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
MowawsprawienaczelnegodowództwaGnejuszaPompejusza
19
słem.Dziśświetnośćwaszegopanowaniazaczynaprzywracaćżycietym
ludom;dziśrozumieją,żewczasachgdyurzędnicynasiodznaczalisięta-
kimumiarkowaniem,przodkowieichniebezpowoduwolelisłużyćna-
rodowirzymskiemuniżpanowaćnadinnymi.Ajużludziprywatnych
Pompejuszdopuszczadosiebietakłatwo,wnoszącymskarginacudzebez-
prawiapozwalanatakąswobodę,żechociażgodnościąprzewyższapierw-
szychobywateli,łatwościąwobcowaniuzdajesiędorównywaćnajprost-
szym.Ajakąodznaczasięmądrością,powagąibogactwemmyślijako
mówcażcojużsamoprzezsięwskazujeniejakonacechującewodza
dostojeństwożotym,Kwiryci,nierazjużprzekonaliściesięnatym
właśniemiejscu.Jeślizaśchodziorzetelność,pomyślcie,jakwysokomuszą
jącenićsprzymierzeńcy,jeśliuznalijązaniezłomnąnawetwszelkiego
rodzajuwrogowie?Szlachetnośćjegowreszciejesttakbezgraniczna,że
trudnopowiedzieć,jakieuczuciegórowałowśródwrogów:obawaprzed
jegomęstwemwwalceczypodziwdlałagodnościwobeczwyciężonych.
Czywięcmożektośwątpić,żedowództwowtejciężkiejwojnienależy
powierzyćczłowiekowi,któryzdajesiębyćzesłanyprzezbogówdla
zakończeniawszystkichwojennaszychczasów?
Ażewprowadzeniuwojenisprawowaniudowództwawielkieznacze-
niemarównieżautorytet,niktzpewnościąniewątpi,żeitacechanaszego
wodzaogromniepomnażajegomożliwości.Jestrzecząpowszechnieznaną,
żenalosywojenwpływawznacznymstopniuto,cosądząonaszych
wodzachsprzymierzeńcyiwrogowie,skorożjakwiemyżwsprawach
takwielkiejwagipogardęalboobawę,nienawiśćalbomiłośćwniemniej-
szymstopniuwzbudzawludziachpogłoskaniżjakaśuzasadnionaracja.
Aczyjeimięcieszyłosięnatymświeciewiększąsławą,ktojegoczynom
dorównał?Ojakimczłowiekuwydaliścierówniewieleświetnychsądów28,
najbardziejsprzyjającychumocnieniuautorytetu?Sądzicie,żejestgdzieśkraj
takzapomniany,dokądbyniedotarławieśćoowymdniu,kiedytocały
naródrzymskizapełniwszyszczelnieforumiwszystkieświątynie,zktórych
widocznejesttomiejsce,domagałsięwyboruPompejuszanawodzapo-
wszechnejwojnywszystkichludów?29Niebędęjużdłużejmówiłinainnych
przykładachuzasadniał,coznaczynawojnieautorytet.Przykładówna
wszystkieniezwykłezaletyniechnamdalejużyczasamPompejusz.Otóż
tegosamegodnia,wktórympowierzyliściemudowództwowwojnie
morskiej,dziękinadziejomzwiązanymzimieniemjednegoczłowiekapo
28Wyrazemichbyłom.in.dwukrotne,sprzecznezprzepisami,przyznaniePompeju-
szowitriumfu.Zob.przypis37.
29W67r.,kiedynawniosektrybunaAulusaGabiniuszaprzyznanoPompejuszowi
naczelnedowództwowwojniezkorsarzami.