Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
28
ROZDZIAŁ1
Podstawyfunkcjonowaniarynkówmiędzynarodowych
Nakierunkispecjalizacji,pozawyposażeniemwzasobywytwórcze,wpływa-
jąteżczynnikilokalizacyjne,określanejakosiłyaglomeracji,nacozwracauwa-
gęnowageografiaekonomiczna.Przydużejskaliaglomeracjispecjalizacjakra-
jówwprodukcjiieksporciemożebyćsilniejsza,niżwynikatozichwyposaże-
niawczynnikiprodukcji,anarynkumiędzynarodowymjestosiąganaefektyw-
nośćlokalizacyjna.Wrezultacieudziałkrajówwświatowejprodukcjimoże
przekraczaćudziałwświatowychzasobachczynnikówwytwórczych,wykorzy-
stywanychwtychrodzajachprodukcji(natentematpor.rozdział5).
Specjalizacjamiędzynarodowadzielisięnamiędzygałęziowąiwewnątrzgałę-
ziową.Zespecjalizacjąmiędzygałęziowąmamydoczynieniawtedy,gdyprze-
suwaniezasobówdokonujesięmiędzywyraźniewyodrębnionymigałęziami
produkcji,czyliprzykładowomiędzyprzemysłemtekstylnymimaszynowym.
Specjalizacjawewnątrzgałęziowawystępujewtedy,gdyzasobysąprzesuwane
wramachgałęzimiędzyróżnymimodelamiczyodmianamiproduktu,przykła-
dowowramachprzemysłutekstylnego–międzyprodukcjątkaninwełnianych
itkaninsztucznych,wramachprzemysłumaszynowego–międzymaszynami
nieelektrycznymiielektrycznymi,wramachprzemysłumaszynnieelektrycz-
nych–międzymaszynamibiurowymiikomputerami,awramachprzemysłu
komputerowego–międzykomputeramiosobistymialaptopami.
Podstawąspecjalizacjisąprzewagiabsolutneikomparatywnekrajów.Prze-
wagaabsolutnatworzykorzyściabsolutnekrajuioznacza,żekrajmazdolność
doprodukowaniawiększejilościproduktówzdanychzasobówwytwórczych
niżkrajepozostałe.Przewagakomparatywnatworzykorzyścikomparatywne
ioznaczazdolnośćkrajudoprodukowanianiektórychdóbrpokosztachrela-
tywnieniższychniżinnychdóbr,wstosunkudopozostałychkrajów.
Krajmożetakżewykazywaćprzewagikonkurencyjne,jeśliwdanejdziedzi-
niezwiększaswojeudziałyrynkowe,wygrywającwkonkurencjizpartnerami
handlowymi.Osiągniętaztegotytułukorzyśćkonkurencyjnawynikazwypy-
chaniazrynkuinnychdostawcówzewzględunawyższąkonkurencyjnośćce-
nowo-kosztowąlubjakościową,przyczymkorzyśćtamożebyćabsolutna,jeśli
ryneknieulegazwiększeniu,lubrelatywna,jeśliryneksiępowiększa.
Przewagiikorzyścikrajówmożnatraktowaćstatycznielubdynamicznie.
Wujęciustatycznymocenianyjeststanfaktycznywdanymmomencielubprze-
dzialeczasowym,wujęciudynamicznymbadasięzmianytychprzewagzacho-
dzącewczasie.Analizadynamicznapozwalanaocenęzmianzachodzących
wstrukturzespecjalizacjinarynkachmiędzynarodowych.
Dopomiaruspecjalizacjimiędzynarodowejwykorzystywanesąróżnemiary.
Donajważniejszychmożnazaliczyćnastępujące:
●Relacjaeksportudoimportuwodniesieniudoproduktun,określanajako
wskaŹnikpokryciaimportuwłasnymeksportem,informującaopozycjikraju
jakoeksporteraiimporteradanegodobra.Wskaźniktenmożebyćliczonydla
całegohandluproduktemnbądźdlawymianyzokreślonymkrajemlubgrupą
krajów,np.UE,OECD: