Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
M.Bąk-Sosnowska,Międzyciałemaumysłem,Kraków2009
ISBN:978-83-7587-658-1,©byOficynaWydawnicza„Impuls”2009
Biopsychospołeczneuwarunkowaniaikonsekwencjeotyłości
13
Wliteraturzeprzedmiotubardzoczęstospotykasięrozróżnienienatzw.oty-
łośćwczesnąlubowczesnympoczątkuorazotyłośćpóźną,inaczej–opóź-
nympoczątku(Gortmakeriin.,1987;Cash,1993;Adamiiin.,1997;Adami
iin.,1998;McCabe,Ricciardelli,2001;Carpenteriin.,2000;Latner,Stunkard,
Wilson,2005;Seidell,2005).Kryteriumtegorozróżnieniastanowiwiekpa-
cjenta.Otyłośćowczesnympoczątkudiagnozowanajestwówczas,gdypojawia
sięwokresiedzieciństwalubadolescencji.Przyjmujesię,żeokresadolescencji
kończysięokoło20rokużycia.Następującyponimokrespoadolescencyjnyjest
utożsamianyzwczesnądorosłością(Blos,1962,za:Gaś,1994;Obuchowska,
1996;Harwas-Napierała,Trempała,2002).
Kryteriadiagnostyczneotyłości
Wcelachdiagnostycznychwykorzystujesięnajczęściejpięćsposo-
bówpozwalającychnaobiektywnestwierdzenieotyłości(por.Tabela2).Sąto:
•wskaźnikmasyciała(BodyMassIndex,BMI)–obliczanywedługwzoru
Queteleta:BMI=masaciała(kg):wzrost(m2);klasyfikacjaposzczególnych
wartościBMIzostałaopracowanaprzezŚwiatowąOrganizacjęZdrowia
(ReportofWHO...,1998);
•stosunekwłaściwejmasyciaładomasynależnej–należnamasaciałato
średniamasaciała,przyktórejumieralnośćjestnajmniejsza,możnająob-
liczyćsamodzielnie,npwedługwzoru:[wzrost(cm)–100]–10%(dlako-
biet)lub5%(dlamężczyzn);najbardziejoptymalnajestzgodnośćwłaściwej
masyciałazmasąnależną(Zahorska-Markiewicz,2005);
•zawartośćtkankitłuszczowejwogólnejmasieciała–pomiarumożna
dokonaćnp.metodąbioimpedancji,zapomocąspecjalistycznegoprzy-
rządu(np.BodyState);odpowiedniprocentowyudziałtkankitłuszczowej
wogólnejmasieciaławyznaczagranicenormyfizjologicznej(Tatoń,1995;
Zahorska-Markiewicz,2005);
•obwódtalii–pomiarmożebyćdokonanynp.zapomocącentymetrakra-
wieckiego;wartościtegokryteriumzostałypodaneprzezInternational
DiabetesFederation,wTeIDFConsensusWorldwideDefinitionofthe
MetabolicSyndrome(Wysockaiin.,2005);wartościtesąodmiennedla
poszczególnychgrupetnicznych;
•stosunekobwodutaliidoobwodubioder(WeisttoHipRatio,WHR)
–uzyskiwanywedługwzoru:obwódpasa(cm):obwódbioder(cm);jest
pomocnywokreśleniutypuotyłości;wartościWHRpowyżej0,85ukobiet
ipowyżej1umężczyzn,świadcząootyłościbrzusznej(Zahorska-Markie-
wicz,2005).