Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
pojawieniasiępierwszegozestarożytnychfilozofów,itakbędzie
tozaledwiechwilawporównaniuzhistoriączłowieka.JohnS.Allen
wswojejksiążce
Życiemózgu.Ewolucjaczłowiekaiumysłu
przyjmuje,żepierwszehominidy(człowiekowate)przyjęłypionową
postawępodczasporuszaniasięokołosześciumilionówlattemu.
Mózgitychnaszychprzodkówniebyłydużeimiałyobjętośćokoło
jednejtrzeciejmózguwspółczesnegoczłowieka.Dopierodwamiliony
lattemuzaczęliśmysięodróżniaćwielkościątegoorganuodmałp
człekokształtnych.Wtedyteżpojawiłysiępierwszekamienne
narzędzia.Oczywiścieniewiemynicnatematświadomościtamtych
istot.Wiemyzato,żekolejnymilionlatzajęłorozwinięciesięmózgu
dorozmiarówdwóchtrzecichjegoobecnejwielkości.
Homo
sapiens
,któregojesteśmyprzedstawicielami,liczysobiemniejniż
200tysięcylatitylerównieżlicząsobienajstarszematerialne
wytworykultury,takiejakmalowidłaczyzdobieniananarzędziach.
CarlGustawJungwautobiografii
Wspomnienia,sny,myśli
pisze
opewnymcharakterystycznymmomencieswojegodzieciństwa,kiedy
toporazpierwszyzdałsobiesprawę,żejestoddzielnąodinnych
świadomąistotą.Niewiadomo,kiedytakimomentpojawiłsię
whistoriiczłowieka.Czywtedy,kiedysięgnęliśmypopierwsze
narzędzia?Amożewtedy,kiedyzaczęliśmynarzędziawytwarzać,
zamiastużywaćkamieniigałęzi?Albowtedy,gdyzaczęliśmy
jeozdabiać,abybyłypiękniejsze?Niektórzywskazująnamoment
pojawieniasiępierwszychrytualnychpochówkówjakonachwilę,
wktórejzrozumieliśmy,żestanowimycoświęcejniżtylkociało
izaczęliśmywierzyćwjakieśformyżyciapośmierci.Inniwskazują
nafakt,żejeszczewczasachwielkiegopoetyHomera(VIIIp.n.e.)
ludzieniebylidokońcasamoświadomi,gdyżpojawianiesięmyśli
wichgłowachprzypisywaliboskiminterwencjom.Słowem,
najbliższympojęciuświadomościbyłowtedy
nous
,określające
bardziejskupionąnaczymśuwagęlubwzrok.Prześledzeniehistorii
psychologiijestdużołatwiejszeniżprześledzeniehistorii
świadomości.Wdodatkuwyglądanato,żeświadomośćnienależy
dozjawiskzerojedynkowych,którealbosą,alboichniema,
inajwyraźniejmożewystępowaćwróżnymnatężeniu.
Zagadkaświadomościiprzeplatającesięzniątrudne
dooddzieleniapojęciatakiejakduszaczyumysł,wydająsię
najoczywistszymtematemdlapsychologów.Pozoryjednakmylą
–opojęciachtychchętnierozprawialifilozofowieiteologowie,
jednakwpewnymmomenciepsychologiadotarładoetapu,kiedy
tetematyprzestaływydawaćsięgodnezainteresowania,anawet
zostałyuznanezanienaukowe.Psychologianierozwijałasię
wpróżni,obokniejwzrastałyirozwijałysięinnedziedzinynauki,
takiejakbiologia,chemia,fizyka.Wielkieodkryciadokonywane