Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Koncepcjeintegracjieuropejskiej
33
regulującychprocesygospodarczei,aczkolwiekwznaczniemniejszymstopniu
iwpóźniejszymokresie,współpracępolitycznąokreślonejgrupypaństw.Nie
bezznaczeniadlapokojowejrealizacjiplanówintegracjiEuropymiałrównież
fakt,żepoczątkowoodbywałasięonawmiaręwąskimgroniepaństw–zało-
życielipierwszychugrupowań(WspólnotEuropejskich),którereprezentowały
zbliżonypoziomrozwojugospodarczegoorazpodobnypoziomdojrzałościpoli-
tycznejimoralno-politycznegosystemuwartości.Sprzyjałotoidentyfikacji,
wzajemnemuzrozumieniuiakceptacjinarodowychinteresówekonomiczno-poli-
tycznych.
MotywytworzeniaugrupowańintegracyjnychwEuropieZachodniejmiały
bardzoróżnorodnycharakteriłączyływsobieprzesłankitaknaturypolitycznej,
jakigospodarczejorazspołecznejikulturowej.WwynikuIIwojnyświatowej
ukształtowanyzostałnowyukładsił,zarównowskaliświatowej,jaki–przede
wszystkim–wEuropie.EuropaZachodniastraciłaswąpozycjędotychczasowego
politycznegoigospodarczegocentrumświatanarzeczStanówZjednoczonych.
PowojennezniszczeniagospodarkiEuropy,atymsamymkoniecznośćjejodbudowy
orazmodernizacji,rozpadsystemukolonialnego,postępującyrozwójsiłwytwór-
czych,rosnącarywalizacja,którawymuszałapogłębieniespecjalizacji,postawiły
przedjejpaństwaminowewyzwaniaekonomiczne.Przerastałyone,generalnierzecz
biorąc,możliwościpojedynczychpaństwiichpodjęciebyłomożliwetylkoprzy
połączeniuwysiłków.
Równieżsytuacjapolitycznaispołecznanakontynencieeuropejskimsprzy-
jałanasileniuideiintegracjigospodarczejipolitycznej.Obserwowanawyraźnie
wlatach40.radykalizacjaspołeczeństwzachodnioeuropejskich,silnapozycja
partiikomunistycznych,głównieweFrancjiiWłoszech,obawaprzedodrodze-
niemsiętendencjinacjonalistycznych,powstaniewEuropieWschodniejobozu
państwdemokracjiludowej,azwłaszczaobawaprzedmilitarnymzagrożeniem
zestronyZSRR,potęgowałytendencjedogospodarczegoipolitycznegozjed-
noczeniapaństwEuropyZachodniej.Wobliczuzaistniałejsytuacjichciałyone
stworzyćtrzecią,równorzędnąwobecUSAiZSRR,siłęekonomicznąipolitycz-
ną.Wzdecydowanejwiększościkoncepcjizjednoczonagospodarczoipolitycz-
nieEuropamiałabyćsojusznikiemUSAizdecydowanymprzeciwnikiemZwiązku
Radzieckiego.WtakrozumianejEuropieposzczególnepaństwazachodnioeuro-
pejskiewidziałymożliwośćrealizacjiswoichpartykularnych,częstowyklucza-
jącychsię,interesów(np.dlaNiemiecbyłotoprzedewszystkimzjednoczenie
narodowe).
Takukształtowanewszechstronnewarunkiimotywacjesprawiły,żepoIIwojnie
światowejwEuropieZachodniejnastąpiłaprawdziwaeksplozjaplanówintegracji
regionalnej,takekonomicznej,jakipolitycznej.Zczasemokazałosię,żeplany
politycznegoimilitarnegozjednoczeniaEuropyZachodniejniebyłyzgodne
zinteresaminarodowymiinieznalazłypoparciaopiniipublicznej,wzwiązkuzczym
wyraźnypriorytetzyskałaideaintegracjiwsferzegospodarki.