Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
miedzizcynąooptymalnychwłaściwościach(brązklasyczny).Wwarun-
kachprymitywnejmetalurgiitakieprzypadkowestopyuzyskiwanodość
często(tzw.brązynaturalne).Ichzaletysprawiły,żejużwpoczątkach
IVtysiącleciazaczętoeksperymentowaćzdomieszkami,tworzącbrązy
sztuczne.WŻyznymPółksiężycupoczątkowogłównądomieszkąbyłar-
sen,wKotlinieKarpackiej–antymonitd.Brązklasycznywszakżedotego
stopniagórujenadinnymi,żenapocz.IItysiącleciawyparłpozostałe.
Dobrybrązwymagaok.10%cyny,którejilośćwstopiemalejezkaż-
dymprzetopem,cowobecpraktykiwielokrotnegoprzetapianiawyrobów
cyna
brązowychwymagauzupełnianiajejzawartości.Cyna,wprzeciwieństwie
domiedzi,jestjednakmałorozpowszechniona.WEuropiewydobywano
jąnapograniczuCzechiSaksonii,wKornwaliiipółnocnejHiszpanii;Bliski
Wschódsprowadzałjązewschodu,najpewniejzAfganistanu.Wrezulta-
cie,mimointensywnegohandlucyną,brązpozostałmateriałemdrogim,
codługoograniczałojegomasowezastosowaniedodwóchsfer:wyznacz-
nikastatusuiwojny.
Zbrązumożnabyłouzyskaćnarzędziaibrońodowolnymkształ-
cie,aprzytymrównietwardejakkamienneiznacznieodnichtrwalsze.
brońzbrązu
Pozwoliłotozoptymalizowaćkształttoporówisiekier,wydłużyćnoże
wmieczeiporazpierwszywdziejachstworzyćefektywnąochronęciała
wojownikawpostacihełmuizbroi.Oczywiście,poznanieiwykorzysta-
niewszystkichjegomożliwościtrwałodługo.Najwcześniejszesztuczne
brązypochodzązIVtysiąclecia,natomiastpierwszemieczezbrązukla-
sycznegosąmłodszeoprawie2tys.lat(ok.1900).Równiewieleczasu
upłynęło,nimdałyosobieznaćpolityczneispołeczneskutkiwprowadze-
nianowegomateriału.