Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
I
Geografiafizycznapodajeprzeglądwarunkówdanych
pewnemukrajowiodprzyrody,ahistorycznapoucza,jak
sobieczłowiekwśródtychwarunkówradziłijakiepiętno
wycisnąłnaziemiswądziałalnościąhistoryczną.Trwała
iwydatnapracapokoleńpozostawiaposobiepewne
ślady,któredlapotomnychstająsiępomnikami
historycznymi,stanowiączarazemnaderważneźródło
dopoznaniadziejów,narównizkronikami,aktami
idokumentami.Braktzw.monumentalnychzabytków
dziejowychjestciężkimaktemoskarżeniawobechistorii
dlanarodu,któryichposobieniepozostawił.Dzikiehordy
nieutrwalająśladówswegopochodużadnymizabytkami
historycznymi.Czymwyższacywilizacja,tymwięcej
pozostanieponiejtrwałychpomników,gdyżspołeczność
takamawielepotrzeb,awśródnichprzedewszystkim
owepotrzebyidealne,którezaspakajadziełamisztuki;
górująwięcnadjejmiastamiwspaniałeświątynie,
aświadectwemładuspołecznegosąstaregmachy
publiczne.Dobretoświadectwo,jeżelioneprzewyższają
starannościąiwspaniałościąbudownictwaprywatne
mieszkaniaobywateli,aźlesiędzieje,gdzienastaje
stosunekodwrotny.
Wielkiesąpodtymwzględemróżnicenietylko
pomiędzynarodemanarodem,aleteżpomiędzyróżnymi
pokoleniamijednegoitegosamegonarodu;jedno
pokoleniedodajewięcej,adrugiemniejdotegoskarbca