Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Wstęp
19
inwestorzyzmieniająsię,układpolityczno-prawnysięzmienia;jed-
nocześniewarunki,jakieoferujewięzienie,pozostająprawienie-
zmienne:monotonne,hermetyczne,nierzadkoograniczonedotej
samejceli,tychsamychnarracjizmieniającychsięfunkcjonariuszy
lubwspółwięźniów;
4)realność,awięcskuteczność,oddziaływańiprogresu,którebled-
nąwobecniepodatnościskazanegolubjegoodmowy;dożywotni–
mimowspólnegomianownika,jakimjestwagazbrodniiwymiar
kary–tozróżnicowanaspołeczność:sąwśródnichreformowalni
iprawienormalni,takżetrwaleniebezpieczni,drapieżnibądźza-
grożeni21;zwłaszczapierwszelataprzedipowyrokudożywotniego
więzieniasąnajtrudniejszeibywająpapierkiemlakmusowymtego,
jakiktojest;
5)skończona,anierzadkonietrafnaifikcyjnaofertaresocjalizacji,
tj.reformyosobistegowartościowania,myślenia,reagowania;system
więziennyjestniewydolny–zeswejistotyitego,coniesieżycie,czy-
lipraktykawykonaniakarydożywotniegopozbawieniawolności;ta
skończonośćusługipaństwawymagazrozumienia–wpewnychob-
szarachlubetapachwięźniowiesąskazaninaautoresocjalizacjęisa-
modzielność,którychtrzebaodnichwymagać;sytuacjąpatowąjest,
gdysystemwięziennyudaremniaimpostępwtymkierunku.Chodzi
ospecjalistyczneoddziaływaniaukierunkowanenaproblemyosobo-
wościoweiskutkiwięziennej–awięcdeprywacyjnej–izolacji22;
6)pozbawieniewyraźniejżyciowejperspektywy,którajestniekonkret-
nainiepewna,główniezuwaginazaburzeniaosobowościiosiągany
zkażdymrokiemwiek23.
21H.Machel,Sensibezsensresocjalizacji,w:W.Zalewski(red.),Długoterminowe
karypozbawieniawolnościwteoriiipraktyce,Gdańsk2015,s.18.Zewzględunajakość
osobowościzdecydowanawiększośćpowinnaodbywaćkaręwsystemieprogramowa-
negooddziaływaniaiterapeutycznym;powinnibyćobjęcicałątriadąpenitencjarną:
oddziaływaniami,diagnostykąiewaluacją.
22Chodziospecjalnyprogramukierunkowanynapracęzdeficytamiizmianąwe-
wnętrznychprzekonań,zob.B.Witkiewicz,Charakterystykaosóbskazanych...,s.262.
23Każdyskazanymaprawodosamodoskonaleniasię(righttoself-improvement)
iprawodoprzyszłości(righttoafuture)–zauważaJ.M.Pollock,PrisonsandPrisonLife.
CostsandConsequences,OxfordUniversityPress2004,s.93.